Campuchia khởi công kênh Funan Techo nối tới Vịnh Thái LanCEFR B2
13 thg 11, 2025
Phỏng theo Hasya Nindita, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: pcrm Dorego, Unsplash
Kênh Funan Techo được khởi công ngày 5 tháng 8 năm 2024 ở làng Prek Takeo, tỉnh Kandal, với khoảng 10.000 người dự và buổi lễ có lúc Thủ tướng Hun Manet ấn nút mang tính biểu tượng vào lúc 9:09 sáng. Dự án được quy hoạch dài 180 km, bắt đầu từ nhánh sông Preak Takeo trên sông Mekong, đi qua các tỉnh Takeo và Kampot và ra biển ở tỉnh Kep, nhằm nối Phnom Penh với Vịnh Thái Lan và các tuyến thương mại quốc tế.
Thông số kỹ thuật nêu chiều rộng 100 mét, độ sâu 5,4 mét và sức chở tàu tới 3,000 deadweight tons. Dự toán ban đầu là USD 1.7 billion nhưng sau đó được chỉnh sửa còn USD 1.16 billion theo thỏa thuận tháng 4 năm 2025 với China Communications Construction Company (CCCC) theo Hợp đồng Đối tác Công-Tư sở hữu 51–49. Chính phủ dự báo doanh thu USD 88 million hàng năm vào 2050 và tuyên bố giảm chi phí vận tải 70 percent; đồng thời cho biết 1.6 million người sống bên các đường thủy sẽ được hưởng lợi.
Báo cáo cho biết công trình từng tạm dừng vài tháng sau lễ khởi công vì thông tin về “vấn đề tài trợ” liên quan đến Trung Quốc, điều chính phủ phủ nhận. Wang Tongzhou, Chủ tịch CCCC, mô tả Campuchia là một thị trường chiến lược và nói dự án làm sâu sắc hợp tác song phương. Một số nhà phân tích cảnh báo kênh có thể mở rộng ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc tại Campuchia và khu vực, giảm khoảng 10 percent khối lượng thương mại đi qua cảng Việt Nam và chuyển hướng thương mại về Vịnh Thái Lan.
Các tổ chức môi trường như World Wildlife Fund nhắc rằng sông Mekong hỗ trợ ít nhất 40 million người, tạo ra hơn USD 11 billion mỗi năm và có ít nhất 1,148 loài cá. Việt Nam cũng cảnh báo bờ đê của kênh có thể chặn dòng bùn lũ và gây hại cho đồng bằng sông Cửu Long. Nông nghiệp chiếm 12 percent nền kinh tế Việt Nam; năm 2024 Việt Nam xuất khẩu hơn 9 million tons gạo trị giá USD 5.7 billion. Các nhà khoa học cảnh báo việc đào có thể làm lộ đất Holocene, bị oxi hoá thành đất axit sulfat, sinh axit sunfuric và giải phóng kim loại nặng. Nhiều người dân dọc tuyến, như Dim Mech, cho biết họ chưa nhận thông báo chính thức về đền bù hay di dời.
Từ khó
- khởi công — bắt đầu xây dựng một công trình lớn
- quy hoạch — lên kế hoạch sử dụng đất hoặc dự án
- sức chở — khả năng một tàu chở được hàng
- thỏa thuận — sự đồng ý giữa hai bên về điều kiện
- hợp đồng — văn bản thỏa thuận pháp lý giữa các bên
- doanh thu — tiền thu được từ hoạt động kinh doanh
- đền bù — tiền hoặc bồi thường cho người bị mất
- oxi hóa — phản ứng với oxy làm thay đổi chấtoxi hoá
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Kênh này được mô tả có thể thay đổi tuyến thương mại khu vực. Bạn nghĩ những nhóm nào sẽ được lợi và ai có thể bị thiệt hại? Hãy nêu vài lý do từ bài.
- So sánh lợi ích kinh tế và rủi ro môi trường nêu trong bài. Bạn nghiêng về ưu tiên nào hơn và vì sao?
- Nhiều người dân dọc tuyến cho biết chưa nhận thông báo đền bù hay di dời. Theo bạn, chính phủ và nhà thầu nên làm gì để giải quyết lo ngại này?
