Nhóm nghiên cứu do Elizabeth Goldfarb tại Yale School of Medicine và Faculty of Arts and Sciences công bố trên Science Advances một nghiên cứu về cách hormone cortisol ảnh hưởng đến mạng não theo dõi cảm xúc và mạng theo dõi trí nhớ. Họ tìm cách phân tách các quá trình não phát hiện cường độ cảm xúc khỏi các quá trình lưu trữ trải nghiệm vào trí nhớ dài hạn.
Trong thí nghiệm, mỗi người tham gia hai lần: một lần uống hydrocortisone và một lần uống giả dược trong thiết kế mù đôi. Trong mỗi phiên, họ xem nhiều hình ảnh, báo cáo cảm nhận cho từng ảnh và được quét bằng fMRI, thiết bị đo lưu lượng máu ôxy hóa để phản ánh hoạt động não. Ngày hôm sau, trí nhớ về các ảnh được kiểm tra.
Khác với phân tích truyền thống, nhóm đo kết nối chức năng trong từng trial ngắn (khoảng vài giây) và sử dụng các mẫu kết nối động này để dự đoán cảm xúc của người xem và để dự đoán bức ảnh nào sẽ được nhớ vào ngày hôm sau. Cả hai dự đoán đều thành công. Kết quả cho thấy cortisol làm cho các mạng liên quan đến cảm xúc đồng nhất hơn và tham gia mạnh hơn, đồng thời làm cho các mạng liên quan đến trí nhớ chuyên biệt hơn cho nội dung cảm xúc và tăng phối hợp giữa các mạng cảm xúc và trí nhớ.
- Phân tích cho thấy có nhiều cơ chế não động giúp chọn lọc ghi nhớ dưới stress.
- Goldfarb lưu ý phản ứng stress có thể thích nghi và giúp ghi nhớ các trải nghiệm cảm giác mãnh liệt hoặc có ý nghĩa.
Nghiên cứu được hỗ trợ bởi các khoản tài trợ từ National Institutes of Health và được Yale đưa tin.
Từ khó
- cortisol — Hormone cơ thể tiết ra khi bị căng thẳng
- hydrocortisone — Thuốc nhân tạo có tác dụng tương tự cortisol
- giả dược — Chất hoặc thuốc không có tác dụng dược lý
- mù đôi — Thiết kế thí nghiệm cả hai bên không biết
- kết nối chức năng — Đo mức liên hệ hoạt động giữa các vùng não
- đồng nhất — Trở nên giống nhau hơn về cấu trúc hoặc hoạt độngđồng nhất hơn
- chuyên biệt — Trở nên riêng và khác với phần còn lạichuyên biệt hơn
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Goldfarb nói phản ứng stress có thể thích nghi và giúp ghi nhớ trải nghiệm mãnh liệt. Bạn nghĩ vì sao phản ứng stress lại có lợi cho việc ghi nhớ?
- Nghiên cứu dùng hydrocortisone để tăng cortisol. Theo bạn, lợi ích và rủi ro khi dùng thuốc như vậy trong thí nghiệm là gì?
- Kết quả cho thấy tăng phối hợp giữa mạng cảm xúc và mạng trí nhớ dưới tác động của cortisol. Điều này có thể ảnh hưởng như thế nào đến việc điều trị rối loạn liên quan đến stress hoặc trí nhớ?
Bài viết liên quan
Aguada Fénix: tượng đài lớn thay đổi hiểu biết về nghi lễ Maya
Một tượng đài khổng lồ ở Aguada Fénix, Tabasco (đông nam Mexico), có niên đại khoảng 1,000 BCE, được phát hiện bằng lidar và khai quật cho thấy công dụng nghi lễ như một cosmogram. Các phát hiện cho thấy tổ chức lãnh đạo hợp tác chứ không phải một vua duy nhất.
Mô hình NMR mới giúp cải thiện độ nét ảnh MRI
Các nhà nghiên cứu ở Rice University và Oak Ridge National Laboratory phát triển khung lý thuyết chế độ riêng NMR. Phương pháp dùng phương trình Fokker-Planck liên kết chuyển động phân tử với tín hiệu MRI và tái tạo phép đo thực nghiệm.