Bad Bunny và cuộc khủng hoảng điện ở Puerto RicoCEFR B2
22 thg 3, 2026
Phỏng theo Vishal Yashoda, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: Karl Callwood, Unsplash
Phần trình diễn giữa giờ của Bad Bunny tại Super Bowl LX đã đưa vấn đề điện lực Puerto Rico vào tầm nhìn toàn cầu. Trong màn hát "El Apagf3n", vũ công mặc trang phục thợ điện leo lên cột và tia lửa xuất hiện trên đường dây; với nhiều cư dân đảo, cảnh này phản ánh những trải nghiệm mất điện lặp lại trong đời sống hàng ngày.
Hệ thống điện Puerto Rico còn yếu do nhiều nguyên nhân. Các nhà máy nhiên liệu hóa thạch tập trung ở phía nam và điện phải truyền đi quãng đường dài qua địa hình đồi núi tới phía bắc, khiến các hành lang truyền tải dễ bị tổn thương trước bão, lở đất và thời tiết cực đoan. American Society of Civil Engineers đã chấm hệ thống mức F vào năm 2019, lưu ý thiết bị xuống cấp. Như Cecilio Ortiz Garceda nói, "The grid that Maria found was already on its knees."
Chuyển giao quản lý và phân phối sang LUMA Energy năm 2021 làm dấy lên tranh cãi: người dân than mất điện thường xuyên và hóa đơn tăng, trong khi những người ủng hộ nói việc tái thiết cần thời gian. PREPA mang khoản nợ lớn và viện trợ liên bang dao động. Năm 2023 Bộ Năng lượng Hoa Kỳ khởi xướng Quỹ Phục hồi Năng lượng Puerto Rico trị giá USD 1 billion để hỗ trợ năng lượng mặt trời mái nhà và lưu trữ pin, nhưng một số khoản tiền sau đó bị trì hoãn hoặc chuyển hướng.
- Đến giữa 2025 đảo đã lắp đặt hơn one gigawatt công suất mái nhà.
- Tổ chức Casa Pueblo ở Adjuntas xây vi lưới mặt trời cho khu dân cư và doanh nghiệp.
- Các kỹ sư thúc đẩy "mạng lưới từ dưới lên" với hệ thống phân tán để giảm cacbon và tăng an ninh năng lượng.
Diana Herne1ndez nhận xét phần trình diễn của Bad Bunny mang lại "voice and visibility" cho trải nghiệm mất điện ở Puerto Rico và biến hạ tầng thường vô hình thành cuộc thảo luận toàn cầu về độ tin cậy, đầu tư và tương lai năng lượng của đảo.
Từ khó
- điện lực — hệ thống cung cấp năng lượng cho sinh hoạt
- truyền tải — chuyển điện từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ
- vi lưới — hệ thống điện nhỏ, độc lập cho cộng đồng
- phân tán — phân bố nguồn lực khắp nơi, không tập trung
- độ tin cậy — khả năng hoạt động liên tục và ổn định
- hạ tầng — các công trình và hệ thống cơ sở cho xã hội
- viện trợ — sự giúp đỡ tài chính hoặc vật chất từ bên ngoài
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Phần trình diễn của Bad Bunny đã đưa vấn đề mất điện ra toàn cầu; bạn nghĩ điều đó có thể ảnh hưởng thế nào tới chính sách đầu tư năng lượng ở Puerto Rico?
- Theo bài, lợi ích và hạn chế của việc phát triển vi lưới và hệ thống phân tán là gì? Hãy nêu ít nhất một lợi ích và một hạn chế.
- Dựa trên thông tin trong bài, chính phủ hoặc nhà quản lý nên ưu tiên hành động nào để tăng độ tin cậy của hệ thống điện? Giải thích lý do.
