Uyku kaybı yaygındır ve sağlık ile güvenliği etkiler. İsviçre Sağlık Araştırması'na göre nüfusun yaklaşık üçte biri uyku bozukluğu bildirdi; özellikle kadınlar ve 15 ila 39 yaş arasındaki gençler daha çok etkileniyor.
Zürih Üniversitesi'nden araştırmacılar tükürükteki metabolik değişiklikleri aradı. Amaç tek bir tükürük örneğinin akut uyku yoksunluğunu gösterip göstermeyeceğini test etmekti.
Yirmi sağlıklı genç erkek çalışmaya katıldı. Katılımcılar üç koşulu rastgele tamamladı: bir gece hiç uyumama, ardışık dört gece altı saat uyuma ve olağan sekiz saatlik uyku. Araştırmacılar tükürüğü kütle spektrometrisi ile inceledi ve makine öğrenimi kullandı; sonuçta on molekülden oluşan bir belirteç seti bulundu.
Zor kelimeler
- uyku yoksunluğu — uyumama veya yeterli uyunun olmaması durumuuyku yoksunluğunu
- uyku bozukluğu — gece dinlenmesinde düzen veya kalite sorunu
- tükürük — ağızda üretilen, genellikle yutulan sıvıtükürükteki, tükürüğü
- metabolik — vücudun kimyasal işlemleriyle ilgili olan
- kütle spektrometrisi — moleküllerin kütlesini ölçen laboratuvar yöntemi
- makine öğrenimi — verilerden örüntü öğrenen bilgisayar yöntemleri
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Uyku kaybı veya bozukluğu sizi nasıl etkiler?
- Araştırmada tükürük örneği kullanıldı. Sizce bu kolay mı yoksa zor mu?
- Çalışmada üç uyku koşulu vardı. Hangi koşul size daha zor gelir ve neden?
İlgili makaleler
Yapay zekâ destekli kan testi demansları ayırt ediyor
Araştırmacılar yapay zekâ tabanlı bir kan testi geliştirdi. Test, Alzheimer, Parkinson ve diğer yaygın demans nedenlerini ile normal yaşlanmayı yüksek doğrulukla ayırabiliyor; ancak klinik kullanım için ek doğrulamaya ihtiyaç var.
Kan Vizkozitesini Gerçek Zamanlı İzleyen Yeni Cihaz
Missouri Üniversitesi araştırmacıları, kanın vizkozitesini invaziv olmayan ve gerçek zamanlı ölçebilen bir teknoloji geliştirdi. Cihaz ultrason dalgaları ve yazılım kullanıyor; potansiyel olarak taşınabilir ve giyilebilir uygulamalar hedefleniyor.
