Plastik Yakmanın Kentlerde Ev Yakıtı Olarak Kullanımı ^{CEFR B2}

Araştırma Nature Communications dergisinde yayımlandı ve evsel yakıt olarak plastik atık yakmanın düşük ve orta gelirli kentlerde belirgin olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar Afrika, Asya ve Latin Amerika’daki şehirlerde 26 ülkeden 1.000’den fazla katılımcıyı anketledi; anket, temel hizmet eksikliklerinin günlük başa çıkma yollarını nasıl şekillendirdiğini ortaya koymayı amaçladı. Calgary Üniversitesi’nden Bishal Bharadwaj, verilerin özellikle düşük gelirli mahallelerde bunun günlük bir gerçeklik olduğunu yansıttığını belirtiyor. Katılımcıların üçte birinden fazlası bu uygulamayı biliyordu ve yüzde 16’sı kendi evlerinde plastik yaktıklarını bildirdi; yarıdan fazlası uygulamanın yaygın olduğunu söyledi.

Araştırmacılar iki ana soruna dikkat çekiyor: atık toplama çoğunlukla düzensiz ya da yok ve plastik çürümediği için yönetimi zor; ayrıca enerji yoksulluğu gaz ve elektriği erişilemez veya pahalı kılıyor, odun ve kömür de kıt olabiliyor. Bu koşullarda plastik erişilebilir ve ucuz bir seçenek oluyor. Bharadwaj, birikmiş plastiği yok etmede yakmanın son çare haline gelebileceğini ifade ediyor. Yakma genellikle ev içinde veya gayriresmî alanlarda yapıldığı için resmi verilerde görünmeyebiliyor.

Çalışma hangi parçaların yakıldığına ve salgıladığı zararlı maddelere de değiniyor:

• Genellikle su ve meyve suyu şişeleri, poşetler, gıda ambalajları, kimyasal kaplar, plastik borular ve kırık cihaz parçaları yakılıyor.
• Eksik yanma ince partiküller, zararlı organik bileşikler ve bazı plastiklerden (ör. PVC) dioksinler ile furanlar üretiyor.

Mısır Ulusal Araştırma Merkezi’nden Noha El-Halawany, kontrolsüz sıcaklıklarda tam yanma olmayabileceğini ve son derece toksik yan ürünlerin ortaya çıkabileceğini; bu maddelerin yüzeylere yerleşip yiyecek ve suyu kirletebileceğini açıklıyor. Çalışma ayrıca daha önce Gana’da plastik ve kabloların yakıldığı bir elektronik atık sahasından alınan tavuk yumurtalarında zehirli maddeler bulunduğunu belirten araştırmalara atıfta bulunuyor.

Katılımcılar çözümleri şu sırayla gördü: önce gayriresmî yerleşimlerde atık yönetimini iyileştirmek, sonra temiz enerji teknolojilerine erişimi artırmak ve farkındalığı yükseltmek. Uzmanlar, uygulanabilir alternatifler olmadan yasakların zararı artırabileceği konusunda uyarıyor. Kahire Üniversitesi’nden Aziza Mohamed olguyu kent kenarlarındaki çevresel adaletsizlik olarak nitelendiriyor ve planlama, enerji ile atık yönetimini birleştiren kentsel politikalar çağrısında bulunuyor. Yazarlar bir sonraki adımın sahada işe yarayan yerel çözümlere dair kanıtlar toplamak olduğunu söylüyor.