WHO ve UNICEF tarafından yayımlanan BM raporu, dünya çapında yaklaşık bir milyar engelli çocuğun, yetişkinin ve yaşlının yardımcı teknolojiye erişemediğini bildiriyor. Rapora göre bazı düşük ve orta gelirli ülkelerde gözlük, işitme cihazı veya hareket ve iletişim araçlarına erişim yüzde üç kadar düşük olabiliyor. Rapor, nüfusun yaşlanması ve bulaşıcı olmayan hastalıklardaki artış nedeniyle 2050’de 3,5 milyar kişinin bir veya daha fazla yardımcı ürüne ihtiyaç duyacağını; şu an ise bu sayının 2,5 milyar olduğunu öngörüyor.
Raporda kişisel anlatılar da yer alıyor. Almah Kuambu adlı bir çocuk protez takılana dek yaklaşık bir yıl beklediğini ve protezin hayatını değiştirdiğini anlatıyor. Anna Kwemeling adlı biri yedi yıl önce bacağını kaybettiğini, bankadaki işinden ayrılmak zorunda kaldığını ve Port Moresby’deki hizmetlere ulaşmak için seyahat ve konaklama masraflarını biriktirmenin zaman aldığını söylüyor. UNICEF ayrıca 240 million çocuğun bir veya daha fazla engelle yaşadığını bildiriyor.
Rapor uzun seyahat mesafeleri ve yüksek maliyetler gibi pratik engellere dikkat çekiyor; yaklaşık üçte iki yardımcı ürün sahibinin cepten ödeme yaptığı, diğerlerinin aile ve arkadaşlara güvenmek zorunda kaldığı belirtiliyor. Uzmanlar insan odaklı, hak temelli bir yaklaşım öneriyor ve rapor, karşılanmamış ihtiyaçları belirlemek için rATA verilerini sunuyor.
Zor kelimeler
- yardımcı teknoloji — engellilere veya yaşlılara yardımcı olan araç ve cihazyardımcı teknolojiye
- protez — vücudun eksik parçasını yerine koyan tıbbi cihazprotezin
- nüfus — bir yerde yaşayan insanların toplam sayısınüfusun
- bulaşıcı olmayan hastalık — başka kişilere geçmeyen sağlık sorunlarıbulaşıcı olmayan hastalıklardaki
- cepten ödeme — kişinin kendi parasını doğrudan harcaması
- karşılanmamış ihtiyaç — bir hizmet veya eşyanın sağlanmaması durumukarşılanmamış ihtiyaçları
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Uzun seyahat mesafeleri ve yüksek maliyetler engellilerin hizmete ulaşmasını nasıl zorlaştırır? Kısa bir açıklama yazın.
- Siz olsaydınız ülkede yardımcı teknolojinin erişimini artırmak için hangi iki önlemi önerirdiniz? Nedenleriyle açıklayın.
- Raporda yer alan kişisel anlatılar (Almah ve Anna gibi) neden önemli olabilir? Kısa cevap verin.
İlgili makaleler
Ebola salgınına karşı aşı ve tedavi çalışmaları
Demokratik Kongo merkezli Ebola salgınına karşı araştırmacılar ve sağlık kuruluşları aşı ve tedavi geliştirme üzerinde çalışıyor. WHO uluslararası acil durum ilan etti ve yardım grupları müdahale çabalarının geride kaldığını bildiriyor.
Xonorika Kira: Yapay Zekâda "İnsanı Merkeze Almak" Tartışması
Sanatçı ve yazar Xonorika Kira, yapay zekâda insanı merkeze koyma anlayışının dar olduğunu ve başka zeka biçimlerini dışlayabileceğini savunuyor. Kira, alternatif ilişki biçimleri ve daha küçük, yerel veri çözümleri öneriyor.
Uganda çiftliklerinde antibiyotik kullanımı ve riskler
Batı Uganda'da küçük çiftçiler hastalıkları hızla antibiyotikle tedavi ediyor. Veteriner hizmetleri sınırlı ve maliyetli olduğu için yanlış kullanım antimikrobiyal direnci artırıyor ve hem hayvan hem insan sağlığını tehdit ediyor.
Hindistan aynı hafta aya iniş yaptıktan sonra güneşi gözlemlemek için uzay aracı fırlattı
Hindistan, Chandrayaan-3 ile ayın güney kutbuna iniş yaptıktan sonra Aditya-L1 adlı güneş gözlemcisini fırlattı. Bilim çevreleri teknik başarıyı övüyor fakat bu görevlerin ülkenin genel bilim bütçesiyle ilişkisi tartışma yarattı.