Mikroplastikler Karaciğer Sağlığını Tehdit Ediyor ^{CEFR B2}

Giderek yaygınlaşan mikroplastikler, günümüzde okyanuslardan içme suyuna ve insan vücuduna kadar pek çok alanda tespit edilen mikro düzeydeki parçacıklardır. Bilim insanları bu parçacıkların çevre kirliliğinin ötesinde insan sağlığı üzerindeki etkilerini incelemeye devam ederken, yapılan yeni bir araştırma dünyada en çok üretilen plastik türlerinden birinin karaciğer hastalığı riskini artırabileceğini gösterdi.

Söz konusu çalışma, küresel plastik üretiminin yaklaşık üçte birini oluşturan polietileni odağına almaktadır. Gıda ambalajlarında, streç filmlerde ve bardak kaplamalarında sıkça kullanılan bu maddenin karaciğer üzerindeki etkileri daha önce yeterince incelenmemişti. Texas A&M ve Oklahoma üniversitelerinden araştırmacılar, polietilenin tek başına yağlı karaciğer hastalığı belirtilerini artırabildiğini ve yüksek yağ, fruktoz ile kolesterol içeren Batı tarzı bir diyetle birleştiğinde hasarı daha da ağırlaştırdığını saptadı. Amerikan Karaciğer Vakfı verilerine göre bu hastalık günümüzde dünya nüfusunun yüzde 25'ini etkilemektedir.

Uzun süredir biyolojik olarak zararsız kabul edilen polietilenin, mekânsal transkriptomik adı verilen gelişmiş bir teknoloji sayesinde karaciğerin savunma ve onarım mekanizmalarını bozduğu anlaşıldı. İncelemelerde polietilenin, karaciğerdeki yağ üretimini denetleyen PPAR-alfa proteinini harekete geçirdiği ve doku onarımını sağlayan ANXA2 genini etkilediği belirlendi. Araştırma ekibi, Science Advances dergisinde yayımlanan bu çalışmanın ardından, polietilenin fibrozis gibi daha ağır hastalık evrelerine yol açıp açmadığını ve diğer mikroplastiklerin benzer etkilerini incelemeyi hedeflemektedir.