Çin’in Kırgızistan’daki Etkisi ve Yerel TepkilerCEFR A2
20 Kas 2025
Uyarlanmıştır: Nurbek Bekmurzaev, Global Voices • CC BY 3.0
Fotoğraf: Annie Spratt, Unsplash
Son yıllarda Çin Kırgızistan için en büyük ekonomik ortak oldu. İkili ilişkiler 2023’te kapsamlı stratejik ortaklığa yükseltildi. Çin madencilik, tarım, enerji ve ulaşım gibi alanlarda yatırım yaptı.
Bu büyüyen etki yerel tepkilere neden oldu. Protestolar, baskınlar ve şiddetli çatışmalar oldu. 2018–2021 döneminde yabancı aktörleri hedef alan protestoların çoğu Çin’i odak aldı. 2020’de bir lojistik terminal iptal edildi.
Çevre ve sağlık şikâyetleri öfkeyi artırdı. Yetkililer medyayı ve sivil toplumu daha sık denetledi ve Mart 2022’den beri Bişkek’te protestolar yasaklandı. Çin de güvenlik yardımı ve eğitim yatırımları yaptı.
Zor kelimeler
- protesto — Halkın bir duruma karşı gösterdiği tepki.
- endişe — Bir şeyin olmasından korkmak veya kaygı duymak.endişeler
- bağımlılık — Bir şeyin varlığına ihtiyaç hissetmek durumu.bağımlılığı
- kızdırmak — Birinin öfkesini artırmak.kızdırmakta
- inanç — Bir şeyin doğru olduğuna dair düşünce.inanıyor
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Kırgızistan'daki protestoların etkisini nasıl değerlendiriyorsunuz?
- Çinli şirketlerle ilgili düşünceleriniz neler?
- Halkın tepkilerini artıran diğer nedenler neler olabilir?
İlgili makaleler
Sao Paulo Çeperlerinden COP30 İçin İklim Önerileri
Sao Paulo'nun çeper mahallelerinden aktivistler, COP30'a sunmak üzere yaklaşık 30 öneri içeren bir belge hazırladı. COP30, 10-21 Kasım 2025 tarihlerinde Belém'de yapılacak; öneriler atık yönetimi, konut ve temel sanitasyon gibi konulara odaklanıyor.
