Burtele Foot olarak adlandırılan ayak fosili 2009'da Etiyopya'nın Woranso-Mille alanında bulundu ve ekip bunu 3.4 milyon yıllık olarak tarihlendirdi. Başlangıçta araştırmacılar alt vücut parçaları nadir olduğu için ayağı bir türe atamakta çekindi; 2012'de ayağın Australopithecus afarensis'ten farklı olduğu açıklandı. 2015'te aynı bölgeden Australopithecus deyiremeda adı ilan edildi ancak o zaman ayağı dahil etmediler. Son on yılda ek fosiller bulunduktan sonra Burtele Foot artık A. deyiremeda ile güvenle ilişkilendirilebiliyor ve bulgular Nature dergisinde yayımlandı.
Jeokimyacı Naomi Levin'in diş örnekleri üzerine yaptığı izotop analizleri, A. deyiremeda'nın ağaç ve çalı kaynaklı besinlere dayandığını gösteriyor. Buna karşılık A. afarensis, ağaç ve çalı besinlerinin yanı sıra tropikal otlar ve sazları da içeren daha çeşitli bir diyet tüketiyordu. Ekip ayrıca süt dişleri yerinde olan ve alt çenede gelişen kalıcı dişleri bulunan bir genç bireyin çenesini elde etti; bu durum iki türün büyüme desenlerinde benzerlik olabileceğini işaret ediyor.
Ayağın anatomik yapısı Lucy'nin türüne göre daha ilkel özellikler taşıyor: başparmak karşıt kalmış ve parmaklar tırmanmaya uygun uzun ve esnek. Bu özellikler, A. deyiremeda'nın tırmanma yeteneğini koruduğunu; iki ayak üzerinde yürürken ise itişi başparmak yerine ikinci parmakla yapmış olabileceğini düşündürüyor. Haile-Selassie bu verilerin erken homininlerde iki ayaklı yürümenin birden çok biçimi olduğunu gösterdiğini söylüyor. Levin ise bu fosillerin akraba türlerin farklı diyet ve davranışlarla nasıl bir arada yaşadıklarına dair önemli içgörüler sağladığını ve bunun iklim değişiklikleri ile artan karbondioksit düzeylerine uyumu anlamaya yardımcı olduğunu belirtiyor. Çalışma NSF ve W.M. Keck Foundation tarafından desteklendi.
Zor kelimeler
- fosil — eski canlılara ait korunmuş kemik veya izfosili
- ilişkilendirmek — iki şey arasında bağlantı kurmakilişkilendirilebiliyor
- izotop — aynı elementin farklı atom türleri
- diyet — bir canlının düzenli yediği besinler
- ilkel — daha az gelişmiş ve basit yapıya sahip
- tırmanma — yukarı doğru çıkma eylemi veya yeteneğitırmanmaya
- içgörü — derin anlayış veya önemli bilgiiçgörüler
- karbondioksit — atmosferde bulunan bir sera gazı
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Aynı bölgede yaşayan farklı hominin türlerinin farklı diyetlere sahip olması, onların bir arada yaşamasını nasıl kolaylaştırmış olabilir? Kısa örnek verin.
- Fosillerin iki ayaklı yürümenin birden çok biçimi olduğunu göstermesi, insan evrimi çalışmalarının hangi yönlerini yeniden düşünmeye zorlayabilir? Kısa açıklayın.
- Levin fosillerin iklim değişikliği ve artan karbondioksit düzeylerine uyumu anlamaya yardımcı olduğunu söylüyor. Sizce fosil bulguları günümüz çevre sorunlarına nasıl ışık tutabilir?
İlgili makaleler
Uganda: Bilim ve teknoloji sistemlerini değiştirme çağrısı
21 Haziran’da yayımlanan bir ulusal rapor, Uganda’nın orta gelir düzeyine hızlı geçişi için bilim, teknoloji ve yenilik sistemlerinde reform gerektiğini söylüyor. Rapor cinsiyet farklarına, fonlama sorunlarına ve özel sektör işbirliğine dikkat çekiyor.
Manyetik Rezonansta (MRI) Yeni Fiziksel Model
Rice Üniversitesi ve Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı araştırmacıları, moleküler hareketleri MRI sinyalleriyle ilişkilendiren fizik tabanlı bir model geliştirdi. Çalışma The Journal of Chemical Physics dergisinde yayımlandı ve kod açık kaynak verildi.
Uyurken dopamin motor becerileri güçlendiriyor
Michigan Üniversitesi araştırması, belirli dopamin hücrelerinin NREM uykusu sırasında öğrenmeden kısa süre sonra aktifleştiğini ve uyku iğcikleriyle eşzamanlı olarak motor hafızaları güçlendirdiğini gösteriyor. Bulgular tedavi olasılıklarına işaret ediyor.
