Çin'in Durian Talebi Endonezya'yı Öne Çıkarıyor ^{CEFR B2}

Çin'in güçlü durian talebi Güneydoğu Asya'daki tedarik zincirlerini yeniden şekillendiriyor ve Endonezya'yı ihracat açısından öne çıkarıyor. 2024 verilerine göre Çin yaklaşık 1,56 milyon ton durian ithal etti ve bunun değeri 6,99 milyar ABD dolarına ulaştı; bu miktar dünya durian ihracatının yaklaşık yüzde 95'ini oluşturdu. Endonezya, yıl içinde tüm meyveleri Çin'e ihraç etmeyi hedefleyen bir ticaret anlaşmasının büyük bir pazar sağlayacağını umuyor.

Endonezya yıllık yaklaşık 2 milyon ton üretimle dünya lideri konumunda, ancak üretimin büyük kısmı iç tüketimde kalıyor. 2023'te Baş Yatırım Bakanı Luhut Binsar Pandjaitan, Kuzey Sumatra ve Sulawesi'de potansiyel Çinli yatırımcılara 5.000 hektar alan sunulacağını ve olası bir yer olarak Humbang Hasundutan'ı işaret etti; teklife göre verimin yüzde 70'i Çin'e ayrılacaktı. Pandjaitan ayrıca dönemin Cumhurbaşkanı Joko Widodo'nun bu planı Chengdu'da Xi Jinping ile paylaştığını söyledi. Çin'in Endonezya büyükelçisi Wang Lutong görüşmelerin sürdüğünü ve hedefe çok uzak olmadıklarını belirtti.

Bugün Endonezya doğrudan Çin'e yalnızca durian ezmesi ihraç ediyor; bazı dondurulmuş ürünler Tayland üzerinden yeniden ihraç ediliyor. Doğrudan bir anlaşma nakliye süresini kısaltacak ve daha doğrudan bir tedarik zinciri oluşturacak. Çiftçiler ve yatırımcılar üretimi genişletiyor; durian ağaçlarının meyve vermesi için en az beş yıl gerekir ve ağaçlar yüz yıla kadar yaşayabilir. Palu'daki Montong durianları üretim merkezi olarak öne çıkıyor ve yaklaşık 30 depo yatırımcısı ilgileniyor. Uzmanlar kalite ve tutarlılığı artırmak için yaklaşık on yıllık gelişim ile eğitime ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Ekonomik fırsatlar önemli olsa da çevresel maliyetler de belirgin. Tayland'ta bahçe alanı on iki yıl içinde üç katına çıktı ve Vietnam'da bazı kahve çiftçileri durian üretimine geçti çünkü getiriler beş kat daha fazla olabiliyor. Buna karşın Malezya ve Laos raporları ormansızlaşma, yerli halkların toprak kaybı ve vahşi yaşam için riskler olduğunu gösteriyor. Jiarun'dan He Ruijun, birincil ormanın geliştirilmesinin köylülere ve devlete ekonomik yarar sağlayabileceğini söyledi. Bazı uzmanlar bilimsel planlama ile durian plantasyonlarının biyolojik çeşitliliğe katkıda bulunabileceğini savunuyor; diğerleri ise monokültürün biyolojik çeşitliliği azaltabileceği ve yerel geçim kaynaklarına zarar verebileceği konusunda uyarıyor.