Tarımsal ürünlerde kullanılan azotlu gübreler verimi artırır. Ancak bitkiler toprağa verilen gübrenin sadece yüzde 50'sini emebilir. Kullanılmayan azot ise su kaynaklarını kirletir ve güçlü bir sera gazı oluşturur. Ayrıca bu gübrelerin üretimi maliyetlidir ve taşınması tehlikelidir.
New York Üniversitesi ve Arjantin'deki INGEBI enstitüsünden bilim insanları bu duruma bir çözüm aradı. Araştırmacılar, bitkilere ne zaman yeterli azot aldıklarını bildiren HHO5 adlı bir protein keşfetti. HHO5 proteini, bitki doyduğunda bir sinyal gönderir ve topraktan daha fazla inorganik azot alınmasını engeller.
Bilim insanları laboratuvarda Arabidopsis adlı küçük bir bitki üzerinde deneyler yaptı. Bu incelemelerde HHO5 proteini bulunmayan bitkilerin normal bitkilere göre yaklaşık üç kat daha fazla azot emdiği görüldü.
Araştırmacılar HHO5 proteinini kontrol ederek topraktan daha fazla azot emebilen yeni bitki türleri geliştirmek istiyor. Bu teknoloji sayesinde çiftçiler belirgin şekilde daha az gübre kullanabilecek ve çevresel zararlar azalacaktır. Üniversite bu yeni buluş için patent başvurusunda bulunmuştur.
Zor kelimeler
- verim — Topraktan veya işten sağlanan ürün ve yarar miktarı.verimi
- emmek — Bir maddeyi veya sıvıyı içine çekip almak.emebilir, emdiği, emebilen
- keşfetmek — Bilinmeyen bir şeyi arayıp ortaya çıkarmak.keşfetti
- deney — Bilimsel bir gerçeği kanıtlamak için yapılan çalışma.deneyler
- patent — Bir buluşun haklarını koruyan resmi belge.
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Çiftçilerin daha az gübre kullanması doğayı ve insan hayatını nasıl etkiler?
- Bilimsel araştırmaların tarımda kullanılması sizce doğru mudur?
İlgili makaleler
Kyaka II'de atıktan briket üreten mülteci projesi
Uganda'daki Kyaka II mülteci kampında bir girişim, mısır koçanı, muz kabuğu ve talaş gibi atıkları brikete dönüştürüp pişirme yakıtı sağlıyor. Proje fidanlıklar ve pişirme sobaları da kuruyor; bazı uzmanlar toprak besinleri konusunda uyarıyor.
