Kuzey Amerika kentlerinde konutlar erişilemez hâle geliyor. Syracuse Üniversitesi'nden Austin Zwick, Urban Governance dergisinde yayımlanan bir soru-cevap ve çalışmada, belediye planlama ve onay süreçlerinin bu duruma katkısı olduğunu söylüyor.
Zwick, iki onay yaklaşımını karşılaştırıyor: de facto takdirî onay ve hak temelli onay (by-right). Takdirî onayda geliştiriciler koda uysa bile planlamacılar, seçilmiş yetkililer ve bazen kamu kuruluşları nihai kararı verir. Hak temelli onayda ise geliştirici belirli gereklilikleri karşıladığında ek müzakere olmadan onay verilir.
Zwick, müzakerelerin kamu yararı sağlayabileceğini ancak zaman ve maliyet artırdığını, bunun büyük firmalara avantaj sağladığını ve küçük firmaları zorladığını belirtiyor. Vancouver örneğinde uzun onay süreçleri daire başına yüz binlerce dolar ek maliyet oluşturdu.
Zor kelimeler
- erişilemez — satın alınması zor veya mümkün olmayan durum
- takdirî onay — planlamacı ve yetkililerin karar verdiği süreç
- hak temelli onay — geliştirici gereklilikleri karşılarsa ek müzakere olmadan verilen izin
- geliştirici — bina veya proje yapan kişi ya da firmageliştiriciler
- müzakere — tarafların konuşarak anlaşmaya çalıştığı süreçmüzakerelerin
- maliyet — bir işin veya projenin para gerektiren tutarı
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Yazıda belirtilene göre küçük firmalar onay süreçlerinden nasıl etkilenir?
- Hak temelli onay ile takdirî onaydan hangisini daha iyi buluyorsunuz? Neden?
- Konutların erişilebilir olması sizin için neden önemli olabilir?
İlgili makaleler
Latin Amerika kentlerinde düşük maliyetli pasif tasarım çözümleri
Kasım sayısında yayınlanacak bir çalışma, Rio de Janeiro, São Paulo, Santiago, Bogotá ve Lima için düşük maliyetli pasif tasarımın iç mekân ısısını ve enerji kullanımını azalttığını gösteriyor. Araştırma enerji, maliyet ve karbonu birlikte değerlendirdi.
