Kuzey Amerika kentlerinde konutlar erişilemez hâle geliyor. Syracuse Üniversitesi'nden Austin Zwick, Urban Governance dergisinde yayımlanan bir soru-cevap ve çalışmada, belediye planlama ve onay süreçlerinin bu duruma katkısı olduğunu söylüyor.
Zwick, iki onay yaklaşımını karşılaştırıyor: de facto takdirî onay ve hak temelli onay (by-right). Takdirî onayda geliştiriciler koda uysa bile planlamacılar, seçilmiş yetkililer ve bazen kamu kuruluşları nihai kararı verir. Hak temelli onayda ise geliştirici belirli gereklilikleri karşıladığında ek müzakere olmadan onay verilir.
Zwick, müzakerelerin kamu yararı sağlayabileceğini ancak zaman ve maliyet artırdığını, bunun büyük firmalara avantaj sağladığını ve küçük firmaları zorladığını belirtiyor. Vancouver örneğinde uzun onay süreçleri daire başına yüz binlerce dolar ek maliyet oluşturdu.
Zor kelimeler
- erişilemez — satın alınması zor veya mümkün olmayan durum
- takdirî onay — planlamacı ve yetkililerin karar verdiği süreç
- hak temelli onay — geliştirici gereklilikleri karşılarsa ek müzakere olmadan verilen izin
- geliştirici — bina veya proje yapan kişi ya da firmageliştiriciler
- müzakere — tarafların konuşarak anlaşmaya çalıştığı süreçmüzakerelerin
- maliyet — bir işin veya projenin para gerektiren tutarı
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Yazıda belirtilene göre küçük firmalar onay süreçlerinden nasıl etkilenir?
- Hak temelli onay ile takdirî onaydan hangisini daha iyi buluyorsunuz? Neden?
- Konutların erişilebilir olması sizin için neden önemli olabilir?
İlgili makaleler
Afrika Bilimler Akademisi: Bilgi Açığı ve Bilim Diplomasisi
AAS başkanı Lise Korsten, kıtada bilimsel kanıt eksikliğinin iyi politika yapılmasını ve küresel ticarette rekabeti zorlaştırdığını söyledi. Akademi ağlar, bilim diplomasisi programları ve diaspora destekli projelerle durumu düzeltmeye çalışıyor.
ABD'de concierge ve DPC birinci basamak bakımı hızla büyüyor
Yeni çalışma, 2018–2023 arasında ABD'de concierge ve doğrudan birinci basamak bakım (DPC) uygulamalarının ve bu uygulamalarda çalışan klinisyen sayısının önemli ölçüde arttığını gösteriyor. Araştırmacılar erişim ve sahiplik değişiklikleri konusunda uyarıyor.
Yerel Sorunlar Nasıl Yayılıyor ve Ne Yapılmalı
Yazar Türkiye’den birinci elden gözlemlerle gıda, sağlık ve kamu hizmeti sorunlarının yerel alanlardan daha geniş bölgelere nasıl yayıldığını anlatıyor. Makale, üç yayılma yolunu ve okul yemekleri, nakit yardım ve belediye işbirliği gibi pratik çözümleri öneriyor.
