Batı Asya'da Şiddet ve Uluslararası Hukukun Erozyonu ^{CEFR B2}

Uzmanlar ve insan hakları gözlemcileri, Batı Asya’da artan şiddetin uluslararası hukukun erozyonuna işaret ettiğini söylüyor. Gazze’de uygulanan taktiklerin, eleştirmenlere göre, Lübnan ve İran’a yönelik yeni saldırılar için örnek oluşturduğu vurgulanıyor. 2006 savaşında adı geçen "Dahyieh doktrini" sivil altyapıyı hedef alarak hükümetlere baskı yapma yöntemi olarak gösteriliyor; Gazze ise bunun daha aşırı bir uygulaması olarak tanımlanıyor.

Lübnan 2024 ve yeniden 2026’da benzer bir desen izleyerek önemli bir cepheye dönüştü: Dahyieh bölgesiyle birlikte güney Lübnan ve Bekaa vadisinden neredeyse 1 milyon kişinin yerinden edilmesi, evlerin ve altyapının yok edilmesi ve geri dönmeyi engellemeye yönelik toprak kontaminasyonu raporları bildirildi. Sağlık çalışanları ve hastanelerin kasıtlı hedef alındığı, Birleşmiş Milletler barış gücü birliklerine yönelik saldırıların insani korumaları zayıflattığı ifade edildi.

İran’da Tahran ve diğer şehirlerde petrol depolama tesislerine yönelik bombalamaların gelecek nesilleri etkileyecek çevresel felaketlere yol açtığı kaydedildi. Diğer hedefler arasında deniz suyu arıtma tesisleri, medya kuruluşları ve kamu hizmetleri de yer aldı:

• Petrol depolama tesisleri
• Deniz suyu arıtma tesisleri
• Medya kuruluşları
• Kamu hizmetleri

Cenevre Sözleşmeleri'ne Ek I No'lu Protokolün 54. maddesi, sivil yaşam için vazgeçilmez nesnelere yönelik saldırıların yasak olduğunu belirtse de eleştirmenler uygulamanın eksik kaldığını savunuyor. Haberde bazı ABD ve İsrailli yetkililerin kamuoyuna yönelik sert söylemleri de yer aldı; örneğin Donald Trump’a atfedilen paylaşımda "kolayca yok edilebilen hedefleri ortadan kaldıracağız; bu İran’ın bir ulus olarak bir daha asla yeniden kurulmasını fiilen imkânsız kılacak — Ölüm, Ateş ve Öfke onların üzerinde hüküm sürecek" ifadeleri aktarıldı. Metin ayrıca ABD saldırılarının ilk gününde 175’ten fazla İranlının—çoğu küçük kız çocuğu—öldüğü iddiasını ve bazı İsrailli yetkililerin Beyrut ve Tahran’da suçları tekrarlamayı açıkladıkları iddialarını içeriyor.

Avrupa liderleri Ursula von der Leyen ve Kaja Kallas Avrupa’yı "kaotik, zorlayıcı bir dünya düzenine" uyum sağlamaya çağırdı. Eleştirmenler, AB’nin enerji güvenliğine odaklanmasının ve yıllarca süren sessizliğinin bu kalıpları normalleştirmeye yardım ettiğini söylüyor. Uyarı net: güçlü devletler hesap vermezse, vahşetin normalleşmesi kalıcı bir emsal haline gelebilir.