Vietnam'da kısıtlamalar ve Vietnam Rise'ın aktivist desteğiCEFR B2
25 Eki 2025
Uyarlanmıştır: Mong Palatino, Global Voices • CC BY 3.0
Fotoğraf: Ngwynh Lawrence, Unsplash
Vietnam'da sivil alanın daralması, aktivistlerin ve insan hakları gruplarının devlet baskısıyla karşılaşmasını kolaylaştırdı. Ülkenin ekonomik başarı ve turistik cazibesi, uluslararası farkındalığı azaltıyor; bu da siyasi sınırlardaki durumun geniş kamuoyuna yansımasını zorlaştırıyor.
Vietnam Rise, Vietnam diasporasından üç kurucu tarafından kuruldu ve taban aktivistlerini desteklemeyi amaçlıyor. Kuruluş araştırmalar yayımlıyor, burs ve inkübasyon programları yürütüyor ve katılımcıları yılda iki kez yapılan alımlarla seçiyor. Burs programı liderlik becerileri kazandırıyor; inkübasyon ise başlangıç hibeleri ve proje yönetimi desteği veriyor. Çalışma alanları arasında emek hakları, eğitime erişim ve LGBT konuları yer alıyor. Kuruluş ayrıca yüz yüze eğitimler ve çalışma gezileri düzenleyerek aktivistlerin birbirleriyle bağlantı kurmasını sağlıyor.
Hukuki ve iletişimsel riskler ciddi. Hükümetin daralan yasal alanı nedeniyle aktivistlere vergi kaçakçılığı, devlete karşı propaganda ve "demokratik özgürlükleri kötüye kullanma" gibi suçlamalar yöneltilebiliyor. Kayıtlı olmayan kuruluşlar yetkiye açıkça soru sorduklarında reaksiyon görebiliyor ve bazen terörist olarak etiketlenebiliyor. Ayrıca, Vietnam dışında erişilebilir İngilizce bilgi eksikliği uluslararası destek çekmeyi zorlaştırıyor.
Bölgesel iş birliği Vietnam Rise için stratejik önemde. Kuruluş, azalan fonlar ortamında Güneydoğu Asya'daki aktivistlerin becerileri, verileri ve bölgesel bilgisini ortak kullanması gerektiğini söylüyor. Vietnam Rise, siber güvenlik sorunlarını ele alan Terali yardım masası projesine katılıyor; benzer sağlayıcılar şunlardır:
- Terali — Doğu ve Güneydoğu Asya için siber güvenlik yardım masası
- TibCert — Tibet odaklı sağlayıcı
- Security Matters — Tayland, Hong Kong, Kamboçya ve Malezya'da faaliyet gösteriyor
Kuruluş 2025 Digital Rights Asia-Pacific Assembly (DRAPAC) etkinliğine katıldı. Program yöneticisi, pek çok genç aktivistin bölgesel toplantılara katılmayı sürdürdüğünü ve deneyim paylaştığını; kaynakların stratejik yeniden tahsisi ile iş birliğinin düşmanca ortamlara uyum sağlamada hareketlere yardımcı olabileceğini belirtti. Vietnam Rise ayrıca Kasım ayında yapılacak Social Movement Festival'i düzenliyor; etkinlik çevrimdışı bir Bölgesel STK Yuvarlak Masası içerecek ve marjinalleşmiş topluluklarla ilişki kurmayı tartışacak.
Zor kelimeler
- sivil alan — Bireylerin ve örgütlerin kamuya katılım alanısivil alanın
- devlet baskısı — Hükümetin kişilere veya gruplara uyguladığı zorlamadevlet baskısıyla
- inkübasyon — Yeni projelere başlangıç desteği ve rehberlik sağlama
- hibe — Geri ödemesiz verilen finansal destekhibeleri
- hukuki — Kanunlara ve hukuk sistemine ilişkin
- iletişimsel — Bilgi iletme ve haberleşme ile ilgili
- siber güvenlik — Bilgisayar sistemlerini ve verileri koruma çalışması
- marjinalleşmiş — Toplum içinde dışlanmış veya etkisi azalmış durum
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Vietnam Rise'ın bölgesel iş birliğine vurgu yapmasının nedenleri ve olası faydaları neler olabilir?
- Siber güvenlik yardım masaları aktivistlerin güvenliğini nasıl etkileyebilir? Örnek verin.
- Uluslararası farkındalığı artırmak için Vietnam Risingibi kuruluşlar hangi adımları atabilir?
İlgili makaleler
Uluslararası Reggae Günü: Tek Aşk, Tek Ses, Tek Gün
Uluslararası Reggae Günü (IRD) 31. yılını "Tek Aşk, Tek Ses, Tek Gün" temasıyla kutladı. Organizasyon, reggeeyi aktivizm aracı olarak yeniden odaklamayı ve bu yıl özellikle iklim adaletine vurgu yapmayı amaçladı; ödül sahibi Mia Mottley olarak açıklandı.
Tomorrow Club: Asya'dan Genç Yazarların Sesleri
PEN International'ın Tomorrow Club inisiyatifi genç yazarları mentorlarla buluşturmak için kuruldu. Asya odaklı son çalışma 20 ülkeden, 35 yaş altı 30 genç sesi bir araya getiriyor ve sansür, mültecilik ile Rohingya anlatılarını içeriyor.
Gazze: Ateşkes ve Çevresel Yıkım
Ateşkes imzalandı ve insani yardım kuruluşları, neredeyse iki yıllık bombardıman ve ablukanın ardından açlık tehlikesiyle karşı ailelere ulaşmak için operasyonları genişletiyor. Uzmanlar büyük çevresel hasar, yüksek karbon emisyonu ve uzun süreli temizlik gerektiren riskler bildiriyor.