Zuidoost-Azië zoekt klimaatfinanciering te midden van risico's ^{CEFR B2}

Zuidoost-Azië staat voor grote uitdagingen omdat klimaatgevolgen samenkomen met een transitie van energiesystemen en een strijd om internationale financiering. Pakistan werd in 2022 door overstromingen hard getroffen: meer dan 30 miljoen mensen raakten ontheemd en de schade bedroeg bijna een tiende van het bbp. In Nepal smelten de Himalaya-gletsjers in het snelste tempo ooit gemeten, wat watervoorraden bedreigt en het risico op gletsjermeeroverstromingen en landverschuivingen vergroot. Zonder nieuwe mitigerende maatregelen zullen de jaarlijkse broeikasgasemissies van Pakistan naar verwachting meer dan verdrievoudigen tegen 2030.

De regels voor klimaatfinanciering worden vooral in rijkere hoofdsteden vastgesteld. Het klimaatkader van de Verenigde Naties vraagt rijkere staten om lage-inkomenslanden te steunen. Er zijn publieke geldbronnen zoals het Global Environment Facility en het Adaptation Fund, en marktinstrumenten zoals het Clean Development Mechanism, Article 6-koolstofhandel en de Voluntary Carbon Market. Nieuwere instrumenten zijn green bonds, blended finance en Just Energy Transition Partnerships. Veel financiële waarde keert echter terug naar instellingen en bedrijven in rijke landen via rente, advieskosten, technologie-importen of schuldaflossing. Laurie Parsons beschrijft dit als structureel onrecht. Zij stelt dat armere landen voor twee paden staan: de oorzaken aanpakken of middelen opbouwen om zich te beschermen. "Het is duidelijk," betoogt hij, "dat de rijkste landen ter wereld het tweede pad kiezen."

Projecten en markten illustreren de dilemma's. De Voluntary Carbon Market concentreert veel compensatieprojecten in het Global South, terwijl grote registers in de Verenigde Staten en Zwitserland zitten. Een rapport uit 2024 van Corporate Accountability vond dat meer dan 47 miljoen koolstofcredits met vastgestelde milieu- of sociale problemen dat jaar in de vrijwillige markt werden afgeboekt. Het Delta Blue Carbon Project in Pakistan’s Indusdelta (gelanceerd in 2015) wil ongeveer 350.000 hectare mangrove herstellen over zestig jaar; het geeft credits uit onder de Verified Carbon Standard. Functionarissen noemen meer bos en banen, maar maatschappelijke organisaties uiten zorgen over transparantie, verdeling van inkomsten en risico’s van monocultuurbeplanting.

In 2021 gaf Pakistan een USD 500 million Green Eurobond uit om de Diamer-Bhasha Dam en de Mohmand Dam te financieren. Een in het Verenigd Koninkrijk gevestigde instantie certificeerde de obligatie als "Medium Green." De bouw omvat Chinese staatsondernemingen. Gemeenschappen nabij de dammen melden verlies van land, ongelijke compensatie, verhuizing naar minder vruchtbare gebieden en verstoorde dorpsnetwerken; langetermijn ecologische veranderingen kunnen landbouw en visserij stroomafwaarts beïnvloeden. Tegelijk wil het EU Carbon Border Adjustment Mechanism emissierapportage voor exporten zoals staal en cement verplichten. Zoals Chen Zhibin opmerkte: "Er was ooit brede consensus dat het Global North het Global South moest steunen in de aanpak van klimaatverandering," en later: "Het gaat minder om anderen veranderen en meer om de Europese markt stabiel houden." De regio staat voor de uitdaging om aanpassings- en energie¬financiering veilig te stellen zonder afhankelijkheid te verdiepen of oudere hiërarchieën te reproduceren.