Vrouwen en online aanvallen tijdens Oegandese verkiezingenCEFR B1
16 feb 2026
Gebaseerd op Prudence Nyamishana, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door Andrew Itaga, Unsplash
Sinds de onafhankelijkheid in 1962 hebben vrouwen een belangrijke rol gespeeld in de Oegandese politiek. Leiders zoals Joyce Mpanga en Winnie Byanyima creëerden ruimte voor vrouwen en de grondwet voerde positieve discriminatie in: Artikel 21 reserveert een derde van de zetels in lokale besturen en in het parlement. In januari 2026 vonden algemene verkiezingen plaats met meerdere vrouwelijke kandidates.
Tijdens de campagne werden veel vrouwelijke kandidaten online aangevallen met AI-gegenereerde beelden, deepfakes en gendergerichte desinformatie. Een voorbeeld is Nawaya Gloria, die openlijk vertelde dat ze met hiv is geboren. Haar verklaring lokte beledigende reacties uit, waaronder een tweet van Prof. V Baryamureeba; Nawaya antwoordde dat ze niet naar het parlement gaat om ’rond te slapen’ maar om verandering te brengen. Andere vrouwen kregen sexualiserende beschuldigingen en laster.
Volgens een rapport van UN Women ervaart een groot aandeel Oegandese vrouwen fysiek of seksueel geweld. Er is geen specifieke wet tegen via technologie gefaciliteerd gendergeweld, en de Computer Misuse Act 2011 werd soms gebruikt tegen kritische vrouwen zoals Stella Nyanzi. Technologie versterkt bestaand geweld en belemmert politieke deelname.
Moeilijke woorden
- onafhankelijkheid — het moment dat een land zelfstandig wordt
- grondwet — de belangrijkste wet met regels voor een land
- positieve discriminatie — beleid om achtergestelde groepen extra kansen geven
- zetel — plaats voor een gekozen persoon in een bestuurzetels
- deepfake — nepvideo of -foto gemaakt met kunstmatige intelligentiedeepfakes
- desinformatie — onjuiste of misleidende informatie die mensen misleiden
- laster — valse beschuldigingen die iemands reputatie schaden
- belemmeren — iets moeilijker maken of verhinderenbelemmert
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Denk je dat de reservering van een derde van de zetels meer vrouwen helpt in de politiek? Leg kort uit.
- Hoe kan online geweld of desinformatie de deelname van vrouwen aan verkiezingen beïnvloeden?
- Welke maatregelen zou jouw land kunnen nemen om geweld via technologie te verminderen?
Gerelateerde artikelen
AI en nepnieuws tijdens verkiezing in Bangladesh
Bangladesh hield op 12 februari een nationale verkiezing na een studentenopstand. In de aanloop speelde kunstmatige intelligentie (AI) een grote rol: er verschenen veel door AI gemaakte foto’s, video’s en valse citaten die de campagne beïnvloedden.
Videospel helpt kinderen oefenen met wetenschap
Onderzoekers ontwikkelden het spel Virtual Vet om basisschoolleerlingen te laten oefenen met wetenschappelijke vaardigheden en redeneerwerk. In tests behaalden kinderen die het spel speelden gemiddeld hogere scores dan bij traditionele klassikale activiteiten.
Farzana Sithi en de vrouwenstrijd na de opstand
Farzana Sithi, studentenactiviste uit Jessore, werd zichtbaar tijdens de jongerenopstand van juli–augustus 2024. Zij spreekt over toegenomen geweld, onopgeloste doden en de noodzaak om vrouwen opnieuw te organiseren en de straat op te gaan.
Grote taalmodellen en het publieke debat
De komst van grote taalmodellen, zoals ChatGPT sinds november 2022, veranderde het publieke debat en staat ook in 2026 centraal. Experts noemen verwarrend taalgebruik, antropomorfisering en roepen op tot meer aandacht voor veiligheid, rechten en menselijke creativiteit.