Een twaalf jaar durende studie in het Kyela-district (Mbeya, zuidwest-Tanzania) verbindt massale behandeling tegen de parasiet Wuchereria bancrofti met een lagere frequentie van nieuwe hiv-infecties. De studie, gepubliceerd in The Lancet HIV in mei 2025, werd uitgevoerd door teams van LMU University Hospital in Munich en het National Institute for Medical Research in Mbeya en maakt deel uit van het RHINO-onderzoek onder leiding van Inge Kroidl.
In totaal volgden onderzoekers 1.139 mensen die aanvankelijk hiv-negatief waren. Zij verdeelden de deelnemers in vier groepen; belangrijke bevindingen waren de volgende hiv-incidenties:
- 0.68 gevallen per 100 mensen per jaar onder 848 nooit-geïnfecteerden,
- 0.73 per 100 per jaar onder 272 behandelde eerder-geïnfecteerden,
- 1.5 per 100 per jaar onder 15 chronisch geïnfecteerden.
De auteurs stellen dat het verwijderen van de parasiet de vatbaarheid voor hiv vermindert en bouwen voort op een Lancet-rapport uit 2016 dat infectie met Wuchereria bancrofti de kwetsbaarheid voor hiv twee- tot drievoudig verhoogde. Als plausibele verklaring noemen zij chronische immuunactivatie door volwassen wormen in het lymfestelsel, wat het vestigen en repliceren van hiv kan vergemakkelijken; dit bleek vooral zichtbaar bij adolescenten zonder andere risicoblootstellingen.
De onderzoekers merken op dat noch de Tanziaanse gezondheidsautoriteiten noch de Wereldgezondheidsorganisatie filariasis-eliminatie hebben opgenomen in standaard hiv-preventiebeleid. Publieke gezondheidsonderzoeker Ibrahim Simiyu benoemt hiermee de al lange gescheiden aanpak van verwaarloosde tropische ziekten en hiv. Omdat massale medicijnafgifte met middelen zoals ivermectine en albendazol al in veel landen bestaat, zien de onderzoekers een mogelijk bijkomend hiv-voordeel met relatief lage extra kosten, maar waarschuwen zij dat de winst kan teruglopen als de behandelingsdekking afneemt; men onderzoekt vergelijkbare trends onder meer in Mozambique.
Moeilijke woorden
- incidentie — aantal nieuwe ziektegevallen per tijdsperiodehiv-incidenties
- vatbaarheid — gevoeligheid om een infectie te krijgen
- immuunactivatie — langdurige activiteit van het immuunsysteem
- behandelingsdekking — percentage mensen dat behandeling ontvangt
- filariasis-eliminatie — het uitroeien of stoppen van filariasis
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke voordelen en welke risico’s noemen de onderzoekers rond massale medicijnafgifte zoals ivermectine en albendazol? Geef redenen uit de tekst.
- Waarom zou chronische immuunactivatie volgens de studie vooral zichtbaar zijn bij adolescenten zonder andere risicoblootstellingen?
- Welke veranderingen in lokaal gezondheidsbeleid zouden volgens jou mogelijk zijn als filariasis-eliminatie werd gekoppeld aan hiv-preventie? Geef concrete voorbeelden.
Gerelateerde artikelen
Minder kankeronderzoek bij FQHCs in kwetsbare gebieden
Een nieuwe studie toont dat bewoners van gebieden met minder middelen minder vaak kankeronderzoek krijgen bij Federally Qualified Health Centers (FQHCs). Vooral darm-, borst- en baarmoederhalskankers werden minder vaak gescreend.
Uitbraak van Bundibugyo-ebola in oost-Congo
Begin mei ontstond een uitbraak van de Bundibugyo-variant van ebola in de oostelijke provincies van de Democratische Republiek Congo. De ziekte is ook in Oeganda opgedoken en er zijn meerdere doden en duizenden bevestigde gevallen gemeld.
Chronische jeuk bij atopische dermatitis kan hersencircuits veranderen
Mensen met atopische dermatitis hebben een veel hogere kans op ernstige depressie. Een onderzoeker stelt dat herhaalde jeuksignalen uit ontstoken huid neuroplastische veranderingen in de hersenen kunnen veroorzaken; meer onderzoek is nodig.
