Dubioza Kolektiv waarschuwt voor AI in 'Yebiga'CEFR B1
26 apr 2026
Gebaseerd op Global Voices Central & Eastern Europe, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door Keagan Henman, Unsplash
Dubioza Kolektiv heeft de song Yebiga uitgebracht; de titel wordt in de ondertitels weergegeven als "Wat de hel". De lyrics bieden scherpe, vaak humoristische kritiek op de toenemende afhankelijkheid van kunstmatige intelligentie en algoritmische besluitvorming en waarschuwen dat die trend kan leiden tot een technocratie.
De band combineert humor, politieke commentaren en aanstekelijke ritmes. Eerder behandelden ze mediavelheid, democratisch verval, migratie, online muziekapitalisatie, Balkanstereotypen, reality-tv en complottheorieën; de nieuwe song sluit aan bij die satirische toon.
De videoclip is Bosnisch met Engelse en Spaanse ondertitels. De openingsbeelden tonen een digitale broederschap waarin Elon Musk, Peter Thiel en Jeff Bezos fungeren als symbolen van een rijzende technocratie. Het refrein bevat regels zoals "AI, het kan ons niets schelen, gooi de boeken maar weg" en "AI is nu de baas; er is geen weg terug... wat de hel!"
De clip, geregisseerd door Vedran Mujagić, bevat het komische personage Đipalo Junuz (gespeeld door Zenit Đozić) en het apparaat HEPEK, dat voor het eerst opdook in Top Lista Nadrealista (TLN) van TV Sarajevo tussen 1984 en 1991. De YouTube-versie kreeg meer dan anderhalf miljoen weergaven in een maand.
Moeilijke woorden
- kunstmatige intelligentie — computersystemen die menselijk denken en leren nabootsen
- algoritmische besluitvorming — keuzes gemaakt door wiskundige regels of programma's
- technocratie — bestuur door technische experts en technologische macht
- satirische toon — kritische en humoristische manier van uitdrukken
- ondertitel — tekst onder een video of filmondertitels
- videoclip — korte film bij een lied of nummer
- aanstekelijk — muziek die makkelijk meezingt of meebeweegtaanstekelijke
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Waarom gebruikt de band volgens de tekst humor en satire in hun muziek? Geef twee korte redenen.
- Denk je dat afhankelijkheid van kunstmatige intelligentie gevaarlijk kan zijn? Leg in twee of drie zinnen uit waarom wel of niet.
- Wat vind je van het gebruik van bekende techmensen als symbolen in een videoclip? Beschrijf kort wat dat kan betekenen volgens jou.
Gerelateerde artikelen
Zorgen over cyberrisico's na Amerikaanse aanvallen op Iran
Amerikaanse aanvallen op Iran roepen vragen op over mogelijke vergeldende cyberaanvallen op infrastructuur. Een hoogleraar van Syracuse University beoordeelt de realistische dreiging en noemt watersystemen, elektriciteitsnetten en kwantumcomputing als aandachtspunten.
Mogelijke eerste Anopheles stephensi in Madagascar gevonden met AI en burgerfoto's
Onderzoekers gebruikten AI en door burgers ingezonden smartphonefoto's om wat zij menen de eerste Anopheles stephensi in Madagascar te identificeren. De foto uit 2020 werd via de GLOBE Observer-app ingezonden; het team noemt apps en technische eisen belangrijk voor opschaling.
Afghaanse journaliste bereikt lezers in China
Toen de Afghaanse journaliste Khadija Haidary in oktober 2024 op WeChat werd vertaald, bracht dat aandacht voor het verlies van vrouwenrechten sinds 2021. Haar boek verscheen in augustus 2025 en verkocht binnen maanden meer dan 10.000 exemplaren.
