Inheemse rechten en kennis centraal op COP30 in BelémCEFR A2
26 nov 2025
Gebaseerd op Liam Anderson, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door Daniel Granja, Unsplash
COP30 vond plaats in Belém, Pará, van 10 tot 21 november 2025. Op 12 november sprak Sineia Do Vale (ook Sineia Wapichana) en zij zei dat het zeker stellen van landrechten een eerste stap is naar goed klimaatbeleid. Zij zei dat traditionele kennis en wetenschap samen moeten werken.
Op 12 november leidde zij het evenement "Van op de grond naar de wereld — en terug: inheemse wegen voor aanpassing aan klimaatverandering." Deelnemende partners waren onder meer NICFI, UNFCCC, Green Climate Fund, Elatia en Tenure Facility. Inheemse gemeenschappen ervaren hitte, droogte, overstromingen en branden. Zij gebruiken vogelzang, plant- en oogstcycli en de plant "aninga" om veranderingen te volgen.
Do Vale noemde Roraima als voorbeeld met zware branden in 2024. Inpe telde tussen 1 en 23 februari 2024 1.692 brandhaarden. Zij zei dat er geld nodig is om van vrijwillige acties naar betaalde, ondersteunde maatregelen te gaan.
Moeilijke woorden
- klimaatbeleid — Regels en plannen om klimaatproblemen aan te pakken.
- inheemse — Van of over oorspronkelijke bewoners van een gebied.inheemse rechten, inheemse volken, inheemse gemeenschappen, inheemse kennis
- beschermen — Iets of iemand veilig maken voor schade.
- aanpassingsplannen — Plannen om met veranderingen om te gaan.
- onderzoekt — Zoeken naar informatie of uitleg.
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Waarom zijn inheemse rechten belangrijk in klimaatbeleid?
- Hoe kan traditionele kennis helpen in de klimaatcrisis?
- Wat zijn mogelijke uitdagingen voor inheemse gemeenschappen?
Gerelateerde artikelen
COP30 in Belém: grote financiering, onduidelijkheid over fossiele brandstoffen
COP30 in Belém (22 November) eindigde met een groot financieringspakket maar zonder bindende afspraken over fossiele brandstoffen. Er zijn nieuwe instrumenten en toezeggingen voor aanpassing, en rapporten waarschuwen voor te hoge toekomstige temperaturen.
Feestverlichting en energie besparen
Veel mensen versieren hun huis met feestverlichting en de keuze van lampen kan de elektriciteitsrekening verhogen. Scott Dunning van Virginia Tech geeft tips: vervang gloeilampen door LED, overweeg zonne-gevoede lampen en gebruik timers voor grote versieringen.
Gezond eten kan geld besparen en minder uitstoot veroorzaken
Een wereldwijde studie laat zien dat gezondere diëten vaak goedkoper zijn en tegelijkertijd minder broeikasgassen uitstoten dan veel huidige diëten. De onderzoekers gebruikten lokale prijzen, beschikbaarheid en emissiegegevens voor hun analyse.