Uzbekio konstruas plantojn por transformi rubon en energion ^{CEFR B1}

En Uzbekio komenciĝis la konstruado de du grandaj WTE-plantoj kun ĉinaj investantoj en julio 2025. La unua komenciĝis la 7an de julio en la provinco Andijon kun China International CAMCE; la dua ekkonstruighis la 18an de julio en la provinco Samarkando kun la ĉina grupo Shanghai SUS Environment. Ĉiu planto brulos 1,500 tunojn ĉiutage kaj produktos 240 milionojn kWh da elektro. CAMCE investos USD 140 milionojn kaj SUS Environment elspezos USD 150 milionojn.

Tiuj plantoj estas parto de pli vasta plano: Uzbekio interkonsentis kun tri ĉinaj kompanioj por konstrui almenaŭ sep WTE-plantojn en ses provincoj kaj la ĉefurbo Taŝkento antaŭ 2027. CAMCE konstruos plantojn en Taŝkento kaj Taŝkenta provinco; SUS Environment konstruos en Qoŝadaryo; China Everbright International konstruos en Namangan kaj Fergana. En oktobro 2024 la prezidanto priskribis la projektojn kiel decidajn, kaj en septembro 2024 estis starigita Aĝentejo por ruba administrado.

Uzbekio produktas 14 milionojn tunojn da rubaĵo jare, sed nur 4 procentoj estas reciklita. Deponejoj estas proksime de loĝlokoj kaj elsendas forcejajn gasojn kaj toksajn likvaĵojn. Krome, estas aliaj projektoj kun Tadweer Group kaj du plantoj por bruligi deponiajn gasojn financataj de korea kompanioj. Kritikistoj citas mankon de malfermaj tenderoj kaj la publikan garantion pri elektro-aĉeto dum 30 jaroj kiel gravajn demandojn.

Ekzemple en Kirgizio kontrakto kun Junxin inkluzivas pagon de USD 17 por ĉiu bruligita tuno, totale USD 6.2 milionoj jare, kaj la planto ne iĝos ŝtata posedaĵo post 30 jaroj. Studoj ankaŭ ligas malbonajn incinerilojn kun neoplazioj, denaskaj difektoj, infanmorteco kaj miskaroj, kaj plasto-pliiĝo povas generi dioksinojn kaj aliajn danĝerajn kemiaĵojn.