Socia protekto kaj endanĝerigitaj indiĝenaj komunumoj en Nepalo ^{CEFR B2}

La konstitucio de Nepalo (artikolo 43, 2015) garantiias rajton al socia protekto, kaj la lando ratifikis plurajn internaciajn dokumentojn rilatajn al tiu juro, inter kiuj estas ILO-Konvencio No. 169, artikolo 22 de la UN-Deklaracio pri la Rajtoj de Indiĝenaj Popolgrupoj, la Internacia Pakto pri Ekonomiaj, Sociaj kaj Kulturaj Rajtoj (UN 1966) kaj la Agendo 2030 por Daŭripova Evoluo (UN 2015). Malgraŭ tiuj devontigoj, laŭtakse 20.1 milionoj da homoj en Nepalo daŭre estas sen iu formo de socia protekto.

La registaro administras pli ol 85 programojn de socia sekureco, kiuj disponigas avantaĝojn al ĉirkaŭ 3,800,000 homoj, proksimume 13 procentoj de la populacio. Ĝi promesis financan subtenon por 10 oficiale agnoskitaj endanĝerigitaj indiĝenaj komunumoj. Inter tiuj komunumoj estas:

• Bankariya
• Hayu
• Kisan
• Kusbadhiya
• Kusunda
• Lepcha
• Meche
• Raji
• Raute
• Surel

Praktikaj studoj montras miksitajn efikojn. Santoshi Bankariya diris, ke la almonaĵo por endanĝerigitaj komunumoj helpas ŝian familion pagi bazan edukon, sanservon kaj aliajn bezonojn; ĉiu persono en la Bankariya-komunumo ricevas monatan alogon de NPR 4,000 (USD 27), liveritan per la Ministrio pri Federaciaj Aferoj kaj Ĝenerala Administrado. Studo pri la Raji en Chaukune Rural Municipality, distrikto Surkhet, rilatigis la alogaĵojn al pliiĝanta ekonomia kaj socia rezisteco, inkluzive de malgrandaj entreprenoj, kunlaborejaj ŝpara grupoj kaj subteno por kultura konservado.

Tamen ekspertaj raportoj avertas, ke nur monaj transdonoj ne sufiĉas; sen paralelaj investoj en edukado, sanservo kaj diversigo de vivrimedoj, regula kontanta helpo povas krei dependon. Raportoj ankaŭ indikas, ke iuj membrojn de la Raute-komunumo pli dependas de alogaĵoj ol de tradiciaj arbaraj vivrimedoj, malfortigante memsufiĉon kaj tradiciajn kapablojn, kaj en kelkaj komunumoj la monaĵo rilatas al pliigita alkohola uzo kaj sociaj problemoj.

Barieroj al efika socia protekto inkluzivas fragmentitajn programojn, mankon de kompletaj datumoj pri indiĝena registriĝo, historiajn maljustaĵojn, strukturajn diskriminaciojn, geografian izolecon, mankon de civitanecaj dokumentoj kaj ekskludon de la formala labormerkato. Politikaj malstabileco kaj klientelismo povas interrompi programojn; kelkaj vilaĝanoj ligas benificojn al la Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist) kaj la eksa ĉefministro Khadga Prasad Sharma Oli.

Subtenantoj postulas pli ekvilibran aliron: pli fortan lokan regadon, federacian partoprenon en administrado, celitan orientadon por indiĝenaj grupoj, ligadon de alogaĵoj al indiĝena entreprenado, atingeblajn elektronikajn pagojn kun protektoj, kaj longtempajn mezurojn kiel aliro al tero, sekura loĝado, loĝlerneja edukado kaj justa reprezentado en la registaro.