Trước áp lực lên tự do ngôn luận nhiều nơi, Hubert Kolani — một luật sư được đào tạo và nhà văn trẻ người Togo — chọn tiểu thuyết làm công cụ để xét hỏi quyền lực. Cuốn Le Sang du Pouvoir (Máu của Quyền lực), viết bằng tiếng Pháp, là cuốn đầu tiên trong một loạt mà anh dự kiến. Tác phẩm theo dõi một nhân vật nữ mạnh mẽ, biệt danh "Bà Sắt", và miêu tả các nhân vật khác bị cuốn vào những tranh chấp chính trị căng thẳng.
Kolani gọi đó là "chính trị đen tối": quyền lực bị tranh chấp, các hy sinh con người và mối quan hệ mật thiết giữa quyền lực với tâm linh và tín ngưỡng. Tác phẩm cũng mô tả tình bạn vỡ vụn, lựa chọn đau đớn và những hình thức huyền bí u ám trong đời sống người ta. Bên cạnh yếu tố chính trị, cuốn sách tôn vinh sức bền bỉ của phụ nữ, tình mẫu tử mãnh liệt và tình yêu thể xác, khi nhân vật vừa mơ mộng, vừa cười, nghi ngờ và chăm sóc gia đình.
Kolani lập luận rằng hư cấu mang lại cho tác giả nhiều tự do hơn báo chí và các bài luận: nhà báo cần dựa vào sự kiện kiểm chứng và có thể gặp rủi ro khi điều tra quyền lực, còn người viết luận dễ bị kiểm duyệt vì phải có lập trường rõ ràng. Hư cấu, theo anh, là tấm khiên cho phép kể những sự thật khó bằng nhân vật tưởng tượng và tiếp cận các vùng mà các hình thức khác khó tới được.
Tác phẩm còn nói tới thay đổi thế hệ: nơi thế hệ trước chấp nhận im lặng như tự bảo vệ và hiểu chính trị theo nghĩa trung thành với cộng đồng, thế hệ trẻ dùng internet và mạng xã hội để so sánh, chất vấn và từ chối im lặng. Kolani hy vọng cuốn sách khơi dậy tranh luận, suy ngẫm và góp phần làm chính trị nhân bản hơn, đặc biệt ở châu Phi.
Từ khó
- tự do ngôn luận — quyền nói và bày tỏ ý kiến công khai
- hư cấu — tác phẩm tưởng tượng không hoàn toàn dựa vào sự thật
- kiểm duyệt — hành động ngăn chặn hoặc chỉnh sửa nội dung
- tranh chấp — mâu thuẫn hoặc xung đột giữa các bên
- tín ngưỡng — niềm tin tôn giáo hoặc niềm tin tâm linh
- mạng xã hội — nền tảng trực tuyến để chia sẻ thông tin
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ việc dùng hư cấu để nói về quyền lực có thể giúp công chúng hiểu vấn đề như thế nào? Hãy nêu lý do.
- So sánh cách thế hệ trước và thế hệ trẻ xử lý im lặng chính trị theo bài. Bạn đồng ý với quan sát nào hơn? Tại sao?
- Kolani hy vọng cuốn sách khơi dậy tranh luận và làm chính trị nhân bản hơn. Theo bạn, một cuốn tiểu thuyết có thể đóng góp vào thay đổi chính trị thực tế ra sao?
Bài viết liên quan
Belarus khởi tố danh hài Vyacheslav Komissarenko
Ủy ban Điều tra Belarus khởi xướng thủ tục pháp lý đặc biệt với danh hài Vyacheslav Komissarenko, bị buộc tội phỉ báng và lăng mạ Tổng thống Alyaksandr Lukashenka. Ông đang sống ở nước ngoài và từng rời nhiều nước vì lo sợ sách nhiễu.