Một nhóm nghiên cứu của University of Washington đã chứng minh rằng ADN môi trường (eDNA) từ cá hồi Coho có thể được thu bằng bộ lọc không khí bên bờ suối và dùng để ước tính sự thay đổi số lượng cá trong mùa di cư. Công trình, công bố trên tạp chí Scientific Reports, thực hiện tại Issaquah Creek gần Trại nuôi cá hồi Issaquah Salmon Hatchery ở bang Washington.
Aden Yincheong Ip cho biết ý tưởng nảy ra khi ông đi bộ trên bán đảo Olympic và thấy cá nhảy, khiến ông tự hỏi liệu vật liệu di truyền có thể thu được từ không khí hay không. Để kiểm chứng, nhóm đặt bộ lọc cách suối 10 đến 12 feet và để trong 24 giờ vào sáu ngày giữa tháng 8 và tháng 10. Mỗi lần thử gồm ba bộ lọc dọc và một thùng mở 2 lít nước khử ion để thu các hạt lắng. Tại phòng thí nghiệm, eDNA được rửa khỏi bộ lọc và đo bằng một dấu chuẩn chuyên biệt cho cá hồi Coho qua phản ứng chuỗi polymerase (PCR).
Mặc dù lượng eDNA trong không khí thấp hơn trong nước khoảng 25.000 lần, nồng độ trong không khí vẫn biến đổi theo xu hướng di cư mà trại nuôi báo cáo bằng số đếm bằng mắt. Nhóm đã kết hợp dữ liệu eDNA không khí và nước với số đếm trực quan trong một mô hình thống kê để theo dõi biến động mùa. Họ lưu ý rằng các yếu tố môi trường như mưa, gió, độ ẩm và nhiệt độ cần được nghiên cứu thêm trước khi phương pháp này được áp dụng rộng rãi.
- Nghiên cứu được công bố trên Scientific Reports.
- Ryan Kelly mô tả công việc là ranh giới những gì có thể với eDNA.
- Đề án được tài trợ bởi David and Lucile Packard Foundation và Oceankind.
Thông tin nguồn từ University of Washington.
Từ khó
- ADN môi trường — mẫu di truyền thu được từ không khí hay nước
- bộ lọc — thiết bị để tách hạt khỏi không khí hoặc chất lỏngbộ lọc không khí, bộ lọc dọc
- phản ứng chuỗi polymerase — phương pháp nhân bản đoạn mã di truyền trong phòng thí nghiệm
- nồng độ — lượng chất trong một đơn vị thể tích
- mô hình thống kê — phương pháp dùng số liệu để phân tích và dự báo
- di cư — sự di chuyển của động vật theo mùa hoặc khu vực
- yếu tố môi trường — những điều kiện tự nhiên ảnh hưởng đến sinh vật
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Theo bạn, ưu điểm lớn nhất của việc thu eDNA từ không khí là gì? Hãy nêu một lý do từ bài.
- Những khó khăn thực tế nào các nhà nghiên cứu có thể gặp khi dùng phương pháp này trong nhiều địa điểm khác nhau?
- Nếu phương pháp này được hoàn thiện, nó có thể thay đổi cách quản lý loài di cư như thế nào? Hãy nêu hai ảnh hưởng có thể xảy ra.
Bài viết liên quan
Kiến trúc sư Yu Kongjian và ý tưởng thành phố bọt biển
Yu Kongjian, 62 tuổi, một kiến trúc sư Trung Quốc nổi tiếng với khái niệm thành phố bọt biển, thiệt mạng trong tai nạn máy bay ở Pantanal (Brazil) ngày 23/9/2025. Những người khác trong nhóm làm phim cũng chết và nguyên nhân vụ tai nạn đang được điều tra.
