Mực nước ở Biển Chết đã giảm trong nhiều thập niên, và hiện nay nước mặn đang thấm vào lòng đất ở Thung lũng Nứt Jordan. Một nhóm nghiên cứu đã lập bản đồ các đường rò ẩn, nêu rõ cách nước mặn di chuyển qua khe suối và đứt gãy địa chất vào đất nông gần các cộng đồng.
Nhóm thực hiện 195 phép đo trên diện tích 12 km vuông tại Ghor Al-Haditha, bờ phía đông Biển Chết ở Jordan. Họ phát hiện nước mặn xâm nhập xuống sâu khoảng 100 mét và mở rộng tới 1.75 km vào tầng chứa nước nông. Các bản đồ cho thấy mối liên hệ trực tiếp giữa các đường dẫn nước mặn ngầm và sự xuất hiện đột ngột của các hố sụt, ví dụ tại thung lũng Wadi Bin Hammad gần Karak.
Nhiều nông dân báo cáo độ mặn trong đất và nước giếng làm chết cây và giảm sản lượng; một số phải rời bỏ đất vì không đủ điều kiện giảm thiểu. Jafar Abu Rajab từ Hashemite University cảnh báo rằng thiếu dữ liệu chính thức về độ mặn các giếng làm cho tình hình khó đánh giá hơn.
Các chuyên gia không tham gia nghiên cứu đề xuất kết hợp bản đồ thực địa với phân tích hóa học nước giếng và khoan giếng quan trắc để giảm rủi ro. Nhóm nghiên cứu nói bản đồ mới có thể là công cụ cảnh báo sớm, giúp tránh đào giếng ở vùng nguy hiểm, hướng dự án nước đến nơi an toàn hơn và bảo vệ nguồn nước uống. Họ cũng cảnh báo vấn đề có thể ảnh hưởng rộng hơn ở khu vực Ả Rập, như Đồng bằng sông Nile và bờ vịnh Ba Tư.
- Nghiên cứu công bố trên Scientific Reports
- 195 phép đo tại Ghor Al-Haditha trên 12 km vuông
- Xâm nhập khoảng 100 mét sâu và 1.75 km vào tầng chứa nước
Từ khó
- đường rò ẩn — lối đi nước ngầm khó thấy dưới bề mặt đất
- đứt gãy địa chất — vết nứt lớn trong lớp đá do chuyển dịch
- tầng chứa nước — lớp đá hoặc cát giữ nguồn nước dưới đất
- hố sụt — lỗ lớn trên mặt đất do đất sụp xuống
- độ mặn — hàm lượng muối trong nước hoặc đất
- giếng quan trắc — giếng đào để đo và theo dõi nước ngầm
- cảnh báo sớm — thông tin báo trước nguy hiểm để ứng phó
- xâm nhập — di chuyển vào bên trong một vùng khác
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bản đồ các đường rò ẩn có thể thay đổi cách quản lý nước và đào giếng ở vùng này như thế nào? Nêu hai biện pháp cụ thể.
- Những khó khăn khi thu thập dữ liệu độ mặn giếng ở khu vực nông thôn là gì? Bạn đề xuất giải pháp thực tế nào?
- Vấn đề xâm nhập nước mặn có thể ảnh hưởng đến các vùng khác như Đồng bằng sông Nile. Theo bạn, các quốc gia trong vùng nên phối hợp ra sao để giảm rủi ro?
