Nghiên cứu trên bãi Flamengo ở Rio de Janeiro thu mẫu cát dọc bãi dài khoảng 1,7 km trước, trong và ngay sau Carnival, với vòng lấy mẫu thứ tư diễn ra tám tháng sau. Năm 2024, Flamengo tổ chức 18 cuộc diễu hành, trong đó 3 cuộc thu hút hơn 100.000 người; trên toàn thành phố có khoảng 8 triệu người tham dự các lễ hội và thu gom 1.400 tonnes rác thải rắn, hơn một nửa phát sinh từ các bữa tiệc đường phố.
Phân tích cho thấy mảnh nhựa, bao gồm glitter, chiếm 66.3% của tất cả các vi nhựa được xác định; sợi chiếm 26.2% và hạt nhỏ chiếm 7.5%. Glitter là một vi nhựa nguyên phát, thường nhỏ hơn 5 mm, cấu tạo từ một lớp nhựa mỏng—thường là Polyethylene Terephthalate (PET)—phủ màng kim loại. Vì nhẹ, glitter dễ phân tán qua không khí, nước và tiếp xúc vật lý.
Các nhà khoa học cảnh báo vi nhựa trong cát có thể được vận chuyển bởi thủy triều, gió và dòng chảy vào vùng infralittoral và đại dương liền kề. Flamengo nằm trong vịnh Guanabara, khu vực chịu tác động của chất thải sinh hoạt và công nghiệp từ 16 đô thị xung quanh. Vi nhựa có thể bị động vật đáy hoặc động vật lọc nước ăn phải, đồng thời mang theo các chất độc và kim loại nặng, gây tắc đường tiêu hóa, giảm khả năng ăn và thay đổi sinh lý.
Nhà sinh vật học Luana Yoshida lưu ý glitter chìm có thể phản chiếu ánh sáng dưới nước và giảm bức xạ đến thực vật. Trong một nghiên cứu bà tham gia, glitter làm giảm tỷ lệ quang hợp ở elodea, một thực vật thủy sinh phổ biến, khoảng 30%. Vật liệu thay thế được nêu gồm cellulose tái sinh, mica tổng hợp, tảo biển, gelatin thực vật và thuốc nhuộm tự nhiên. Theo Tatiana Cabrini, cần giảm sử dụng glitter thông thường, thúc đẩy chứng nhận môi trường, kiểm soát tiếp thị và giáo dục tiêu dùng; một dự luật ở Brazil sẽ cấm sản xuất, nhập khẩu và bán glitter dạng nhựa và kim loại.
- Glitter: PET phủ màng kim loại
- Sự phân bố: gió, thủy triều, dòng chảy
- Hậu quả: tiêu hóa bị tắc, giảm ăn, thay đổi sinh lý
- Giải pháp: vật liệu thay thế và chính sách kiểm soát
Từ khó
- vi nhựa — mảnh nhựa rất nhỏ, thường nhỏ hơn 5 mm
- nguyên phát — xuất hiện trực tiếp, không do phân hủy từ vật lớn
- phân tán — lan rộng ra nơi khác, bị truyền đi
- quang hợp — quá trình thực vật chuyển năng lượng ánh sáng
- infralittoral — vùng nước ven bờ nằm dưới thủy triều
- cellulose tái sinh — vật liệu sinh học làm từ xơ gỗ đã xử lý
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ biện pháp nào trong bài sẽ dễ thực hiện nhất để giảm glitter tại các lễ hội? Vì sao?
- Việc dùng vật liệu thay thế thay glitter nhựa có thể ảnh hưởng thế nào đến người tiêu dùng và doanh nghiệp?
- Ai nên chịu trách nhiệm chính trong việc giảm rác thải sau lễ hội lớn như Carnival? Hãy nêu lý do.
