Dünya 'küresel su iflası' dönemine girdi ^{CEFR B2}

Birleşmiş Milletler Üniversitesi (UNU) 20 Ocak tarihinde yayımladığı raporda dünyanın "küresel su iflası" dönemine girdiğini bildirdi. Rapor, UNU'nun Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü (INWEH) tarafından hakemli bir makaleye dayandırılıyor ve su iflasını, yüzey ve yeraltı sularının yenilenebilir girişlerin ve güvenli sınırların ötesinde kalıcı olarak çekilmesi şeklinde tanımlıyor. Uyarıda birçok sistemin artık tarihsel seviyelerine geri dönemeyeceği belirtildi.

Rapor çarpıcı veriler içeriyor: yaklaşık 2.2 milyar insan güvenli içme suyundan yoksun ve neredeyse 4 milyar insan yılda en az bir ay ciddi su kıtlığı yaşıyor. 1990'ların başlarından beri dünya çapındaki büyük göllerin yarısından fazlasında su seviyeleri azaldı; bu göllere neredeyse bir çeyrek dünya nüfusu bağımlı. Evsel suyun yaklaşık yüzde 50'si ve sulamanın yüzde 40'ından fazlası artık yeraltı suyundan sağlanıyor, büyük akiferlerin yüzde 70'i uzun dönemli düşüş gösteriyor. Son beş on yılda yaklaşık 410 milyon hektar doğal sulak alan yok oldu.

INWEH direktörü ve başyazar Kaveh Madani, su iflasının hem iflaslık hem de geri dönülmezlik koşullarının birleşmesiyle ortaya çıktığını söyledi ve uzun dönem yeraltı suyu tükenmesi, arazi çökmesi, depolama kaybı ile çölleşmeyi örnek gösterdi. Rapor, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'nın bazı bölümleri, Orta ve Güney Asya, kuzey Çin, ABD güneybatısı ile kuzey Meksika, güney Avrupa ve Akdeniz, güney Afrika ve Avustralya'nın bazı kısımlarını sıcak noktalar olarak belirliyor. Politika eksiklikleri arasında suyun kronik aşırı tahsisi, yeraltı suyuna sınırsız erişim ve aşırı kullanımı teşvik eden sübvansiyonlar sayılıyor.

UNU ayrıca küresel gıda üretimi risklerine dikkat çekiyor; üretimin yarısından fazlası su depolamasının azaldığı veya istikrarsız olduğu alanlarda yoğunlaşıyor. Kıtlıklar tedarik şoklarına, fiyat oynaklığına ve siyasi gerilime yol açabilir. Uzmanlar yalnızca arzı geri getirmeye çalışmak yerine suyu sınırlar içinde yönetmeye geçilmesini ve aşağıdaki önlemlere yatırım yapılmasını öneriyor:

• su kullanım verimliliği
• sulama modernizasyonu
• kuraklık risk planlaması
• iklime dayanıklı altyapı
• arıtılmış atıksu kullanımı
• talep yönetimi ve etkilenen topluluklar için adil finansman