Kuzeybatı Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan kapsamlı bir çalışma, tarihî kuraklığın büyük memelilerin tercih ettikleri yaşam alanlarını nasıl daralttığını gösteriyor. Çalışma Communications Earth and Environment dergisinde yayımlandı ve uzun dönemli izleme verilerinden yararlandı.
Araştırmada Nevada ve Utah'ta 2010–2022 dönemine ait 12 yıllık GPS tasma verileri kullanıldı. Analiz yaklaşık 200.000 mil kareyi kapsayan alandan neredeyse 3.000 hayvandan fazla kaydı içerdi; bunların arasında 2.800'den fazla katır geyiği ve 105 puma yer aldı. Proje federal kaynaklı NASA desteğiyle finanse edildi.
Ekibe göre şiddetli kuraklıkta her tür yüksek seçilmiş yaşam alanının en az yüzde 10'unu kaybetti. Türlere göre düşüşler şu şekilde raporlandı:
- Katır geyiği: yüzde 10 oranında azalma
- Kara ayılar: yüzde 14 oranında azalma
- Pumalar: yüzde 18 oranında azalma
Araştırma ayrıca üreme başarıları üzerinde de etkiler bildirdi; aşırı kuraklık altında bir dişiden doğan yeni buzağı sayısı yüzde 30'dan fazla azalabiliyor. Yazarlar, pumalar gibi yırtıcıların bitkisel besin tüketemedikleri için daha hassas olduğunu ve daha düşük yoğunlukların tüm toplulukları etkileyebileceğini vurguluyor. Çalışmanın baş yazarı Kirby Mills, eş lider Martin Leclerc ve kıdemli yazar Neil Carter ile ekip, verilerin uzun vadeli değerini vurgulayarak kötüleşen kuraklıkla ilişkili iklim değişikliklerine karşı koordineli planlama gerektirdiğini savunuyor. Araştırmacılar ayrıca David Stoner'a veri toplamadaki katkıları için teşekkür etti.
Zor kelimeler
- kapsamlı — birçok ayrıntıyı ve alanı kapsayan
- tarihî — geçmişte nadiren görülen, uzun süren olay
- izleme — bir konuyu düzenli olarak gözlemleme ve kayıt tutma
- tasma — hayvana takılan, konumunu izleyen cihaz
- finanse etmek — bir çalışmaya para veya mali destek sağlamakfinanse edildi
- kuraklık — uzun süre yağmur olmaması; su kıtlığı durumukuraklığın, kuraklıkta
- yaşam alanı — bir canlının yaşamak için seçtiği doğal alanyaşam alanlarını, yaşam alanının
- üreme başarısı — bir türde yeni bireylerin doğma ve hayatta kalma oranıüreme başarıları
- koordineli planlama — farklı aktörlerin birlikte düzenli hazırlık yapması
- yoğunluk — belirli bir alanda yaşayan birey sayısıyoğunlukların
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Makaledeki bulgulara göre neden yırtıcı türler kuraklıktan daha fazla etkilenebilir?
- Uzun dönemli izleme verileri koruma planlarında nasıl kullanılabilir? Örnek verin.
- Koordineli planlama kuraklıkla ilişkili etkileri azaltmak için hangi adımları içerebilir?
İlgili makaleler
Uluslararası Reggae Günü: Tek Aşk, Tek Ses, Tek Gün
Uluslararası Reggae Günü (IRD) 31. yılını "Tek Aşk, Tek Ses, Tek Gün" temasıyla kutladı. Organizasyon, reggeeyi aktivizm aracı olarak yeniden odaklamayı ve bu yıl özellikle iklim adaletine vurgu yapmayı amaçladı; ödül sahibi Mia Mottley olarak açıklandı.
Chepang Peyzajı için OECM Önerisi ve Endişeler
Nepal, Chepang Topluluğu tarafından yönetilen Chepang Peyzajı’nı Makawanpur, Chitwan ve Dhading illerinde 13,479 hektarı kapsayan bir OECM olarak önerdi. Teklif, arazi hakları, sınırlar ve geleneksel uygulamalar konusunda endişeler yarattı.
30 Yıllık Çalışma: Pasifik Kuzeybatı Kuşları Isınmaya Karşı Dayanıklı
Otuz yıllık yeniden örnekleme, Pasifik Kuzeybatı kuşlarının iklim ısınmasına beklenenden daha dayanıklı olduğunu gösterdi. Çoğu tür sabit veya yükseklerde artış gösterdi; bazı türler, örneğin Canada Jay, yardıma ihtiyaç duyuyor.