Een nieuwe analyse van de D2d-studiegegevens, gepubliceerd in JAMA Network Open, suggereert dat vitamine D de progressie van prediabetes naar type 2 diabetes kan vertragen of voorkomen bij mensen met bepaalde genetische variaties in de vitamine D-receptor. De oorspronkelijke, meerlocatie klinische proef testte dagelijks 4,000 eenheden vitamine D versus placebo bij meer dan 2,000 Amerikaanse volwassenen met prediabetes en vond geen significant effect voor de volledige groep.
Voor de aanvullende analyse werden de genetische gegevens van 2,098 deelnemers met toestemming voor DNA-onderzoek vergeleken. De deelnemers werden ingedeeld op basis van drie veelvoorkomende variaties in het VDR-gen. Volwassenen met de AA-variant van het ApaI VDR-gen—ongeveer 30% van de studiepopulatie—reageerden niet op de dagelijkse hoge dosis. Degenen met de AC- of CC-varianten hadden daarentegen een significant lager risico op het ontwikkelen van diabetes vergeleken met placebo; één gerapporteerd resultaat was een 19% lager risico in de groep met bepaalde VDR-variaties die het supplement namen.
De onderzoekers leggen een biologisch plausibel mechanisme voor: vitamine D wordt in het lichaam omgezet in een actieve vorm die bindt aan het VDR-eiwit, en insuline-producerende cellen in de alvleesklier bevatten VDR's. Dat suggereert dat vitamine D de insulineafgifte en bloedsuikerregeling kan beïnvloeden. De auteurs zien hiermee aanwijzingen voor een meer gepersonaliseerde preventiestrategie, maar benadrukken dat mensen niet zonder medisch advies hoge doses moeten gebruiken. Huidige richtlijnen adviseren 600 IU per dag voor mensen van 1 tot 70 jaar en 800 IU per dag voor wie ouder is dan 70 jaar; te veel vitamine D kan schadelijk zijn en wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op vallen en botbreuken bij oudere volwassenen.
Meer onderzoek is nodig om precies te bepalen wie baat heeft bij hogere dagelijkse doses. Bron: Tufts University.
Moeilijke woorden
- progressie — verergering of voortgang van een ziekte
- prediabetes — licht verhoogde bloedsuiker vóór diabetes
- vitamine D-receptor — eiwit in cellen dat aan vitamine D bindtVDR-gen, VDR-eiwit, VDR's
- placebo — nepbehandeling zonder actieve medische werking
- alvleesklier — orgaan dat insuline produceert en spijsvertering helpt
- gepersonaliseerde preventiestrategie — preventieplan dat is aangepast aan individuele kenmerken
- mechanisme — manier waarop iets biologisch werkt of gebeurt
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke voor- en nadelen ziet u van een gepersonaliseerde preventiestrategie met vitamine D, gebaseerd op genetische variaties? Geef twee redenen.
- Hoe zou u mensen adviseren die zonder medisch advies hoge doses vitamine D overwegen? Gebruik informatie uit de tekst.
- Welk verder onderzoek vindt u belangrijk om te bepalen wie baat heeft bij hogere dagelijkse doses vitamine D? Geef één concreet voorstel.
Gerelateerde artikelen
Schoon water vermindert groeiproblemen bij kinderen in Mozambique
Een studie uit 2022–23 toont dat betere toegang tot veilig drinkwater in Mozambique de kans op groeiremming bij jonge kinderen aanzienlijk kan verlagen. Sanitatie had geen onafhankelijk effect op stunting in deze analyse.
Glut1 in neutrofielen speelt rol bij ernstige nierontsteking
Onderzoekers vonden dat immuuncellen in de nier, vooral neutrofielen, meer Glut1 gebruiken. Het remmen van Glut1 verminderde ontsteking en verbeterde de nier bij een muismodel van antilichaamgemedieerde glomerulonefritis (AGN).
