Een team onderzoekers combineerde oppervlaktemetingen van ozon over 2006–2023 met meteorologische en satellietgegevens en gebruikte machine learning-modellen om veranderingen in ozon tijdens branden te schatten. Voor het bepalen van rookdagen gebruikten zij het satellietgebaseerde NOAA Hazard Mapping System, en ze vergeleken ozonconcentraties op rook- en niet-rookdagen terwijl ze controleerden voor temperatuur en ultraviolette straling.
De analyse toont dat rook van bosbranden de dagelijkse bodemniveau-ozonconcentratie in sommige gebieden, onder meer delen van het oosten van de VS en het Midwesten, met maximaal 16% kan verhogen. Op basis van blootstellings-responsrelaties schatten de onderzoekers dat dit door bosbranden veroorzaakte ozon de extra sterfte in de VS met meer dan 2.000 per jaar verhoogt. Omdat sommige blootstellingsfuncties waren afgeleid van oudere bevolkingsgegevens, rapporteerden zij de geschatte mortaliteit voor 65-plussers voor consistentie.
De studie benadrukt dat eerdere onderzoeken die vooral naar fijnstof keken waarschijnlijk de totale gezondheidsbelasting van rook onderschatten. Ook kunnen dagen die na branden helder lijken toch een risico vormen, omdat ozon niet zichtbaar is en niet altijd samenvalt met fijnstof.
Moeilijke woorden
- oppervlaktemeting — meting van iets op het aardoppervlakoppervlaktemetingen
- meteorologisch — te maken hebbend met het weermeteorologische
- satellietgebaseerd — gebaseerd op gegevens van een satellietsatellietgebaseerde
- ozonconcentratie — hoeveelheid ozon in lucht op een plaatsozonconcentraties
- sterfte — aantal mensen dat sterft in periode
- fijnstof — kleine deeltjes in de lucht
- onderschatten — kleiner inschatten dan de werkelijkheid is
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Heb je ooit rook van bosbranden in jouw omgeving gezien of geroken? Hoe beïnvloedde dat jouw gevoel over luchtkwaliteit?
- De studie zegt dat dagen na branden helder kunnen lijken maar toch risico's hebben door ozon. Welke maatregelen zou jij nemen op zulke dagen om je gezondheid te beschermen?
- Denk je dat overheden meer moeten meten en waarschuwen voor ozon, niet alleen voor fijnstof? Waarom wel of niet?
Gerelateerde artikelen
Sojaboonolie gekoppeld aan gewichtstoename bij muizen
Onderzoekers van de University of California, Riverside vonden dat muizen op een vetrijk dieet met veel sojaboonolie duidelijk aankwamen. Een genetisch gewijzigde muis met een andere leverproteïne bleef slank en had andere oxylipinewaarden.
Nieuwe methode maakt tagatose uit glucose
Onderzoekers ontwikkelden een manier om tagatose, een zeldzame suiker met suikerachtige smaak en minder calorieën, biosynthetisch te maken uit glucose. De aanpak gebruikt aangepaste bacteriën en een nieuw enzym en levert hogere opbrengsten dan eerdere methoden.
Vogelgriep en melkklieren bij verschillende zoogdieren
Onderzoekers onderzochten melkklierweefsel van meerdere zoogdieren en vonden siaalzuurreceptoren. Dit suggereert dat H5N1 mogelijk tussen dieren en mensen kan overspringen. De studie roept op tot meer toezicht en maatregelen om verspreiding te beperken.
Soedan zet AI in om tekort aan zorg te helpen
Na bijna twee jaar oorlog staat de gezondheidszorg in Soedan onder zware druk. Een hoge functionaris zegt dat kunstmatige intelligentie kan helpen waar dokters en ziekenhuizen wegvallen, maar er is dringend meer personeel, medicijnen en apparatuur nodig.