Grima: de Colombiaanse machetevechtkunst levend houden ^{CEFR B2}

Grima, ook bekend als machete-esgrima, wordt in Puerto Tejada door een kleine groep meesters bewaard. De praktijk verbindt Afrikaanse krijgstradities met Europese schermtechnieken en dateert uit de koloniale tijd, toen tot slaaf gemaakte Afrikanen op suikerrietplantages de machete van gereedschap tot wapen maakten. Oefenaars gebruikten een machete in de ene hand en een verdedigende stok, de bordón, in de andere; tijdens trainingen klinkt dagelijks de metaalring van het staal in de House of Cacao.

Meesters zoals Maestro Miguellourido zien grima als een kunst van vrijheid en verzet en benadrukken dat de praktijk van generatie op generatie is doorgegeven. Activisten zoals Alicia Castillo Lasprilla leggen uit dat grima verbonden is met:

• keuken
• geneeskunde
• muziek
• mondelinge traditie
• ambacht

Tegelijk staat grima onder druk doordat jongeren zich vaak meer aangetrokken voelen tot stedelijke, mestizo-cultuur. De praktijk heeft nog geen officiële status in het nationale register van cultureel erfgoed, en meesters en activisten — waaronder Maestro Porfirio, die trainde onder Héctor Elías Sandoval — voeren campagne voor erkenning op gemeentelijk, departementaal en nationaal niveau. Voorstanders hopen dat erkenning publiciteit, programma's en financiering kan opleveren; critici waarschuwen dat eerdere erfgoedinschrijvingen nadelige gevolgen hadden voor herkomstgemeenschappen, zoals in Palenque na een UNESCO-verklaring in 2005 en bij de commercialisering van viche na erkenning in 2021. Voorlopig blijven de meesters lesgeven in de House of Cacao en dragen zij grima over aan nieuwe leerlingen terwijl het debat over formele erkenning doorgaat.