China en Centraal-Azië: handel, infrastructuur en energieCEFR A2
4 dec 2025
Gebaseerd op Brian Hioe, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door Darrell Chaddock, Unsplash
In de afgelopen twintig jaar heeft China veel geld gegeven voor infrastructuur en industrie in Centraal-Azie. Dat omvat productie van elektrische voertuigen, afvalverwerking, hernieuwbare energie en mijnbouw. In 2013 lanceerde China het Belt and Road Initiative (BRI).
Analisten noemen Centraal-Azie een proefterrein, deels omdat Kazachstan een lange grens met Xinjiang heeft. Na de vorming van de Douane-unie in 2010 en de Euraziatische Economische Unie in 2015 veranderde het regionale evenwicht en werd samenwerking belangrijk. Oezbekistan en Kazachstan tonen sinds vijf tot zes jaar meer interesse in hernieuwbare energie. Veel regeringen werken pragmatisch samen, maar ze willen hun onafhankelijkheid bewaren.
Moeilijke woorden
- infrastructuur — basisvoorzieningen zoals wegen, bruggen en gebouwen
- afvalverwerking — werk om afval veilig te verzamelen en verwerken
- hernieuwbare energie — energie uit bronnen die niet opraken, zoals zon
- mijnbouw — het winnen van metalen en mineralen uit de aarde
- proefterrein — plek waar iets wordt getest of uitgeprobeerd
- samenwerking — samen werken van groepen of landen aan hetzelfde doel
- onafhankelijkheid — vrijheid om zelf beslissingen te nemen zonder controle
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Waarom willen veel regeringen samenwerken maar toch hun onafhankelijkheid bewaren?
- Ken jij voorbeelden van hernieuwbare energie in jouw land? Noem er één.
Gerelateerde artikelen
Kirgizië en China: groeiende invloed en lokale reacties
China is de belangrijkste economische partner van Kirgizië geworden. Dat leidde tot protesten, milieu- en migratieangst, geweld en politieke spanningen; China investeert ook in veiligheid, opleidingen en softpower, waaronder de Bishkek Luban Workshop (2024).
Zuidoost-Azië zoekt klimaatfinanciering te midden van risico's
Zuidoost-Azië ervaart ernstige klimaatgevolgen terwijl landen hun energiesystemen veranderen. Pakistan en Nepal lijden grote schade en projecten, marktinstrumenten en leningen spelen een centrale rol bij financiering en discussies over wie profiteert.
Energie, kosten en afhankelijkheid in het mondiale Zuiden
Veel landen in het mondiale Zuiden staan voor drie tegelijke problemen: betrouwbare stroom leveren, betaalbaarheid bewaren en uitstoot verminderen. Chinese grootschalige productie van zonnepanelen en turbines verlaagt kosten, maar brengt ook afhankelijkheid en financiële risico’s, zoals in Pakistan.
Nanofiber luchtfilter vangt CO2 in gebouwen
Onderzoekers ontwikkelden een nieuw nanofiber luchtfilter dat CO2 binnen gebouwen opvangt en meer dan 92% efficiënt blijkt in een levenscyclusanalyse. Filters kunnen energie besparen, worden geregenereerd en mogelijk op grote schaal CO2 uit de lucht halen.