Onderzoekers publiceerden in Environmental Science & Technology een analyse van meer dan 200.000 geboorten in Zuid‑Californië (2006–2014). Ze rapporteerden dat prenatale blootstelling aan bosbrandrook in het derde trimester samenhangt met een verhoogd risico op een autisme‑diagnose bij jonge kinderen. Het sterkste effect zagen ze bij moeders die in de laatste drie maanden meer dan tien dagen aan rook waren blootgesteld; in die groep was het risico ongeveer 23% hoger dan bij nooit‑blootgestelde moeders.
De auteurs, onder wie Mostafijur Rahman van Tulane University en lead author David Luglio, benadrukken dat de studie geen sluitend causaal bewijs levert. Wel draagt zij bij aan groeiend bewijs dat luchtverontreiniging de neurologische ontwikkeling van de foetus kan beïnvloeden. Mechanisch wijzen de onderzoekers op fijnstof en giftige metalen in rook, en op ontsteking en stress die kunnen ontstaan bij inademing van rookdeeltjes.
Californië leidt per jaar in verbrande acres en in percentages autisme‑diagnoses onder kinderen. De publicatie kwam een jaar na de Eaton‑ en Palisades‑branden, die gezamenlijk meer dan 16.000 gebouwen verwoestten. De auteurs noemen dat klimaatverandering bosbranden vaker en heviger maakt, en pleiten voor verder onderzoek en voor maatregelen om zwangere vrouwen en kinderen beter te beschermen. De studie betrok samenwerking met Kaiser Permanente Southern California, University of Southern California, Harvard University en Sonoma Technology, Inc.
Moeilijke woorden
- prenataal — voor de geboorte, tijdens de zwangerschapprenatale
- blootstelling — het in contact komen met schadelijke stoffen
- samenhangen — een verband hebben, op elkaar betrekking hebbensamenhangt
- sluitend — zonder twijfel of onzekerheid, volledig overtuigend bewijs
- fijnstof — heel kleine stofdeeltjes in de lucht
- ontsteking — reactie van het lichaam op schade of infectie
- klimaatverandering — lange termijn verandering van weerpatronen op aarde
- pleiten — openlijk vragen of adviseren iets te doen
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke maatregelen zouden volgens jou worden genomen om zwangere vrouwen beter te beschermen tijdens bosbranden? Geef twee voorbeelden en leg kort uit waarom.
- De auteurs noemen klimaatverandering als factor die bosbranden verergert. Hoe kan dit volgens jou gevolgen hebben voor volksgezondheid op langere termijn?
- Welke verdere onderzoeksvragen vind je belangrijk om het verband tussen rook en neurologische ontwikkeling te onderzoeken?
Gerelateerde artikelen
Milieubeleid verdiept ongelijkheid voor Roma in Bulgarije
Antropoloog Elana Resnick toont met twee decennia veldwerk in Bulgarije dat milieuregels rassengelijkheid kunnen verdiepen. Ze laat zien dat veel Roma het afvalwerk doen dat Bulgarije helpt aan EU-milieueisen te voldoen, en waarschuwt voor onerkend werk.
Twee microglia-populaties regelen angst bij muizen
Onderzoek aan de University of Utah laat zien dat twee verschillende typen microglia bij muizen angst kunnen veroorzaken of juist voorkomen. De cellen houden elkaar in balans en dit kan leiden tot nieuwe behandelideeën, maar toepassingen zijn nog ver weg.
COP30 in Belém: grote financiering, onduidelijkheid over fossiele brandstoffen
COP30 in Belém (22 November) eindigde met een groot financieringspakket maar zonder bindende afspraken over fossiele brandstoffen. Er zijn nieuwe instrumenten en toezeggingen voor aanpassing, en rapporten waarschuwen voor te hoge toekomstige temperaturen.
Leren lopen met een robotische onderbeenprothese verandert het lichaamsbeeld
Een studie onderzoekt hoe mensen een robotische onderbeenprothese in hun lichaamsbeeld opnemen tijdens oefening. Deelnemers verbeterden in lopen, maar hun waarneming van hun bewegingen werd onnauwkeurig en soms te positief.
Klimaatonderzoek: extremer neerslag en warmere nachten in Tanzania
Nieuw onderzoek waarschuwt dat delen van Tanzania vaker zeer nat en extreem nat weer en hogere temperaturen krijgen. Dit raakt landbouw, gezondheid en steden en experts roepen op tot sterkere nationale maatregelen en betere paraatheid.