Onderzoekers publiceerden in Environmental Science & Technology een analyse van meer dan 200.000 geboorten in Zuid‑Californië (2006–2014). Ze rapporteerden dat prenatale blootstelling aan bosbrandrook in het derde trimester samenhangt met een verhoogd risico op een autisme‑diagnose bij jonge kinderen. Het sterkste effect zagen ze bij moeders die in de laatste drie maanden meer dan tien dagen aan rook waren blootgesteld; in die groep was het risico ongeveer 23% hoger dan bij nooit‑blootgestelde moeders.
De auteurs, onder wie Mostafijur Rahman van Tulane University en lead author David Luglio, benadrukken dat de studie geen sluitend causaal bewijs levert. Wel draagt zij bij aan groeiend bewijs dat luchtverontreiniging de neurologische ontwikkeling van de foetus kan beïnvloeden. Mechanisch wijzen de onderzoekers op fijnstof en giftige metalen in rook, en op ontsteking en stress die kunnen ontstaan bij inademing van rookdeeltjes.
Californië leidt per jaar in verbrande acres en in percentages autisme‑diagnoses onder kinderen. De publicatie kwam een jaar na de Eaton‑ en Palisades‑branden, die gezamenlijk meer dan 16.000 gebouwen verwoestten. De auteurs noemen dat klimaatverandering bosbranden vaker en heviger maakt, en pleiten voor verder onderzoek en voor maatregelen om zwangere vrouwen en kinderen beter te beschermen. De studie betrok samenwerking met Kaiser Permanente Southern California, University of Southern California, Harvard University en Sonoma Technology, Inc.
Moeilijke woorden
- prenataal — voor de geboorte, tijdens de zwangerschapprenatale
- blootstelling — het in contact komen met schadelijke stoffen
- samenhangen — een verband hebben, op elkaar betrekking hebbensamenhangt
- sluitend — zonder twijfel of onzekerheid, volledig overtuigend bewijs
- fijnstof — heel kleine stofdeeltjes in de lucht
- ontsteking — reactie van het lichaam op schade of infectie
- klimaatverandering — lange termijn verandering van weerpatronen op aarde
- pleiten — openlijk vragen of adviseren iets te doen
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke maatregelen zouden volgens jou worden genomen om zwangere vrouwen beter te beschermen tijdens bosbranden? Geef twee voorbeelden en leg kort uit waarom.
- De auteurs noemen klimaatverandering als factor die bosbranden verergert. Hoe kan dit volgens jou gevolgen hebben voor volksgezondheid op langere termijn?
- Welke verdere onderzoeksvragen vind je belangrijk om het verband tussen rook en neurologische ontwikkeling te onderzoeken?
Gerelateerde artikelen
Ebola-uitbraak in Bulape, DRC: WHO coördineert reactie
Er is een ebola-uitbraak in de Bulape-gezondheidszone in provincie Kasai, DRC. Sinds eind augustus zijn 48 gevallen en 31 doden gemeld. WHO coördineert, een vaccinatiecampagne is begonnen en contactopsporing is sterk verbeterd.
Filipijnen: meer investeringen in schone energie, maar groeiend 'red-tagging'
De Filipijnse regering schrapte limieten op buitenlands eigendom om buitenlandse investeringen in hernieuwbare energie aan te moedigen. Tegelijkertijd nam 'red-tagging' toe, waardoor hulporganisaties en activisten aangevallen en belemmerd werden.
Inheemse rechten en kennis centraal op COP30 in Belém
Op COP30 in Belém (10–21 november 2025) benadrukte Sineia Do Vale dat landrechten en combinatie van traditionele en wetenschappelijke kennis nodig zijn voor klimaatadaptatie. Ze waarschuwde ook voor zware branden in Roraima in 2024 en riep om financiering.
Langdurige effecten van COVID-19 en griep op longen en hersenen
Nieuw muisonderzoek laat zien dat zelfs milde COVID-19 of griep weefsels kan veranderen lang nadat koorts en hoest verdwenen zijn. Beide virussen veroorzaakten blijvende longschade; blijvende hersenveranderingen waren vooral bij SARS‑CoV‑2 zichtbaar.
Schoonmaken van recycleplastic kan schadelijke stoffen vrijmaken
Onderzoekers van Iowa State University vonden dat sommige reinigingsmethoden voor polypropyleen (nr. 5) ftalaten in waswater kunnen vrijgeven. Hergebruik van dat water liet stijgende concentraties zien en onderzoekers pleiten voor beter waterbeheer en haalbare oplossingen.