#Evoluo14

31 Mar 2026

Amazon molly: aseksa fiŝo kun sana genaro

Esploristoj ĉe la University of Missouri trovis, ke la Amazon molly reproduktiĝanta per klonado restas genetike sana post pli ol 100,000 jaroj. Ili sugestas, ke gena konvertiĝo helpas ripari kaj konservi la DNA-on.

Legi

Foto de Brett Jordan, Unsplash

28 Mar 2026

Kiel ĉevaloj faras du-tonan bruegon

Esploristoj trovis, ke ĉevala bruego kombinas malaltan tonon de voĉaj kordoj kun alta silbokomponento en la laringo. Eksperimentoj kun helio montris, ke la silbo ŝanĝas frekvencon dum la malalta tono restas senŝanĝa.

Nivelo

Legi

25 Mar 2026

Neŭroscienco: kial iuj mamuloj povas lerni voki

Studo komparis cerbojn de kojotoj kaj de tri pinnipedaj specioj. Rezultoj montras, ke en fokoj kaj marleonoj ekzistas rekta neŭra vojo al la cerbŝnurego, kiu eble klarigas ilian vokan flekseblon.

Nivelo

Legi

12 Feb 2026

Studo: la homa mentono eble estas evolua akcidento

Nova esploro sugestas, ke la mentono de Homo sapiens ne formiĝis per retta selektado, sed estas kromprodukto de ŝanĝoj en aliaj partoj de la kranio. La laboro estis publikigita per teamo de University at Buffalo.

Nivelo

Legi

31 Dec 2025

Genetika ŝaltilo helpas papiliojn imiti aliajn

Nova studo klarigas kiel unu genetika ŝaltilo permesas al kelkaj papilioj imiti la flugilajn padronojn de aliaj specioj por eviti predantojn. La laboro uzis genomsekvencadon kaj CRISPR kaj estis publikigita en PNAS.

Nivelo

Legi

30 Dec 2025

Studo: pli frua evoluo de mamula aŭdo

Nova studo montras ke sentema aŭdo ĉe mamuloj aperis pli frue. Sciencistoj uzis modernajn skanaĵojn kaj komputilajn modelojn por montri kiel membrano en la mandiblo povis funkcii kiel timpano.

Nivelo

Legi

30 Dec 2025

Piedo el Etiopio montras plurajn formojn de marŝado

En 2009 sciencistoj trovis en la Afar-rifto en Etiopio 3.4 milionojn jarajn piedajn ostojn. Fosilioj estas atribuitaj al Australopithecus deyiremeda; studoj pri dentoj kaj piedo montris dieton kaj diferencajn marŝmanierojn.

Nivelo

Legi

26 Dec 2025

Klimataj ŝanĝoj formis la korpformojn de karnovoroj

Esploro gvidas alnovedon pri tio kiel grandaj klimataj transiroj influis la korpforman evoluon de la ordo Carnivora. La teamo mezuris skeletajn formojn ĉe multaj specimenoj kaj trovis ligon kun du antikvaj klimataj ŝanĝoj.

Nivelo

Legi

20 Dec 2025

Pliaj genkopioj helpas arbarajn ratojn rezisti krotalojn

Nova studo trovas genetikan indicon ke arbaraj ratoj povas postvivi krotalajn mordojn. Sciencistoj identigis multajn kopiojn de la geno SERPINA3 kaj montris ke iliaj proteinoj povas bloki venenantajn komponantojn.

Nivelo

Legi

8 Dec 2025

Pterozauroj rapide akiris kapablon flugi

Nova studo uzis CT-skanaĵojn kaj bildan programaron por studi pterozaurajn cerbojn. Ĝi montras, ke pterozauroj rapide evoluuis flugkapablon kaj komparis iliajn cerbojn kun proksimaj parencoj kiel lagerpetido.

Nivelo

Legi

5 Dec 2025

Neŭronoj por spaca orientiĝo konserviĝis tra evolucio

Esploristoj trovas, ke specialaj neŭronoj en la retrospleniala kortekso, ligitaj al spaca orientiĝo kaj Alzheimer-malsano, estas konservitaj inter musoj kaj ratoj. La teamo nun esploras ĉu similaj neŭronoj ekzistas en homoj.

Nivelo

Legi

25 Nov 2025

La piko de maskla verda hermito servas por batado kaj nutrado

Nova studo montras ke masklaj verdaj hermitoj havas pikon, kiu helpas ilin batadi kaj samtempe preni nektaron. Sciencistoj uzis 3D-modelojn kaj CT-skanadon por kompari masklajn kaj femalajn piko.

Nivelo

Legi

24 Nov 2025

Ĉimpanzeoj de Ngogo mortigas najbarojn por reprodukta avantaĝo

Studo pri ĉimpanzeoj en Ngogo, Ugando, montras ke post mortigoj de najbaraj grupoj la komunumo vastiĝis. Post la vastiĝo naskiĝis 37 idoj kontraŭ 15 antaŭe, kaj infantmortaleco falis de 41% al 8%.

Nivelo

Legi