Phân tích mới, đăng trên JAMA Network Open, xem xét liệu khác biệt di truyền ở thụ thể vitamin D (VDR) có giải thích được vì sao một số người hưởng lợi khi bổ sung vitamin D còn người khác thì không. Dữ liệu đến từ thử nghiệm D2d, một thử nghiệm lâm sàng lớn, đa điểm; thử nghiệm này so sánh 4,000 IU vitamin D mỗi ngày với giả dược ở hơn 2,000 người trưởng thành có tiền tiểu đường, và ban đầu không tìm thấy giảm nguy cơ có ý nghĩa thống kê trên toàn bộ người tham gia.
Các nhà nghiên cứu phân tích dữ liệu di truyền của 2,098 người đồng ý xét nghiệm DNA và so sánh các phân nhóm theo ba biến thể phổ biến ở gen VDR. Phân tích cho thấy những người mang biến thể AA của gen ApaI VDR — chiếm khoảng 30% dân số nghiên cứu — không phản ứng với liều cao vitamin D so với giả dược. Ngược lại, những người mang biến thể AC hoặc CC có nguy cơ phát triển tiểu đường giảm đáng kể khi dùng liều cao, so với nhóm giả dược. Tổng thể, nhóm mang một số biến thể VDR nhất định khi dùng bổ sung vitamin D có nguy cơ phát triển tiểu đường thấp hơn 19% so với nhóm đối chứng.
Các tác giả nêu cơ sở sinh học cho tác động: vitamin D được chuyển thành dạng hoạt động trong cơ thể và liên kết với protein VDR, và tế bào tiết insulin ở tuyến tụy có VDR, gợi ý vitamin D có thể ảnh hưởng đến việc giải phóng insulin và kiểm soát đường huyết. Nhóm nghiên cứu cho rằng phát hiện có thể dẫn tới cách tiếp cận phòng ngừa cá nhân hóa, nhưng họ cảnh báo mọi người không nên tự bắt đầu dùng liều cao mà không có lời khuyên y tế. Hướng dẫn hiện tại khuyến nghị 600 IU mỗi ngày cho người từ 1 đến 70 tuổi và 800 IU mỗi ngày cho người trên 70 tuổi. Dùng quá nhiều vitamin D có thể gây hại và đã liên quan tới nguy cơ té ngã và gãy xương cao hơn ở người cao tuổi; cần thêm nghiên cứu để xác định ai thực sự có thể hưởng lợi.
Từ khó
- thụ thể — protein trên tế bào nhận tín hiệu từ phân tử
- biến thể — phiên bản khác nhau của một gen trong dân sốbiến thể phổ biến, biến thể AA, biến thể AC, biến thể CC
- giả dược — thuốc không có thành phần hoạt tính
- tiền tiểu đường — mức đường huyết cao nhưng chưa đủ chẩn đoán tiểu đường
- bổ sung — đưa thêm chất dinh dưỡng vào cơ thểbổ sung vitamin D
- phòng ngừa cá nhân hóa — biện pháp ngừa bệnh theo đặc điểm từng người
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Phát hiện về biến thể VDR có thể dẫn tới thay đổi gì trong cách bác sĩ đề xuất bổ sung vitamin D cho từng bệnh nhân? Hãy nêu lý do.
- Tác giả cảnh báo về rủi ro khi dùng liều cao vitamin D; theo bạn, điều này quan trọng thế nào với người cao tuổi?
- Loại nghiên cứu hay bằng chứng bổ sung nào bạn cho là cần thiết để xác định rõ ai thực sự có thể hưởng lợi từ bổ sung vitamin D theo gen?