Nghiên cứu do Đại học Arizona dẫn đầu và được công bố trên Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) điều tra ảnh hưởng của PFAS — hợp chất per- và polyfluoroalkyl — khi có mặt trong nước ngầm. Nhóm nghiên cứu chú trọng hai PFAS chuỗi dài là PFOA và PFOS, vốn không còn được sản xuất ở Hoa Kỳ nhưng vẫn tồn tại trong đất và thấm xuống nước ngầm.
Họ khảo sát tất cả ca sinh ở New Hampshire trong giai đoạn 2010-2019 và so sánh các bà mẹ lấy nước từ giếng xuống dòng của khu vực ô nhiễm với các bà mẹ tương đương lấy nước từ giếng lên dòng. Kết quả cho thấy nhóm sống xuống dòng có tỷ lệ tử vong trong năm đầu cao hơn, tỷ lệ sinh non cao hơn (bao gồm nhiều ca trước 28 tuần), và nhiều trẻ sơ sinh cân nặng dưới 5.5 pounds (bao gồm cả nhiều ca dưới 2.2 pounds).
Khi suy rộng kết quả ra toàn bộ nước Mỹ lục địa, các tác giả ước tính ô nhiễm PFAS gây chi phí xã hội ít nhất $8 billion a year cho trẻ sinh ra mỗi năm; con số này bao gồm chi phí chăm sóc y tế, tác động sức khỏe lâu dài và giảm thu nhập suốt đời. Các tác giả nói rằng lợi ích sức khỏe và kinh tế từ việc làm sạch và quản lý PFAS có thể rất đáng kể.
- Bộ lọc than hoạt tính có thể loại bỏ PFAS chuỗi dài.
- Lắp đặt và duy trì bộ lọc gia đình là biện pháp thận trọng.
- Tác giả lưu ý PFAS trong nước ngầm chỉ là phần nhỏ trong môi trường.
Từ khó
- hợp chất — chất gồm hai hay nhiều nguyên tố hóa học
- nước ngầm — nước nằm dưới mặt đất trong tầng chứa nước
- chuỗi dài — một dãy phân tử có nhiều đơn vị liên kết
- sinh non — sinh trẻ trước khi thai đủ thời gian phát triển
- ô nhiễm — sự có mặt chất độc hoặc chất bẩn trong môi trường
- bộ lọc than hoạt tính — thiết bị dùng than đã xử lý để loại bỏ chất
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ tác động kinh tế và sức khỏe từ ô nhiễm PFAS nên được ưu tiên giải quyết như thế nào? Hãy nêu lý do.
- So sánh lợi ích của việc làm sạch nguồn nước công cộng với lắp đặt bộ lọc gia đình. Theo bạn giải pháp nào phù hợp hơn và vì sao?
- Việc phát hiện PFAS trong nước ngầm là phần nhỏ trong môi trường. Bạn nghĩ điều này ảnh hưởng thế nào tới cách quản lý ô nhiễm tổng thể?
