Nghiên cứu công bố trên Nature npj Clean Air là đánh giá toàn diện thời gian dài đầu tiên về ôzôn mặt đất trong các đợt nắng nóng ở Ấn Độ. Đồng tác giả Jayanarayanan Kuttipurath, nhà khí hậu học tại Trung tâm Khoa học Đại dương, Sông, Khí quyển và Đất đai thuộc Viện Công nghệ Ấn Độ ở Kanpur, cho biết nhóm đã sử dụng dữ liệu đo mặt đất, vệ tinh và dữ liệu phân tích lại cho giai đoạn 2004–2024, tập trung vào tháng 3–6 là thời kỳ tiền mùa mưa.
Kết quả cho thấy có 188 sự kiện nắng nóng trong giai đoạn đó, khi ôzôn mặt đất vượt ngưỡng WHO là 70 microgram trên mét khối. Vùng Bắc Ấn Độ ghi nhận nồng độ cao nhất, lên tới 85–110 microgram trên mét khối. Đợt nắng nóng gần đây bắt đầu vào tháng 4 và đạt đỉnh hơn 47 độ C trong tháng 5.
Nhóm nghiên cứu ước tính năm 2024 có 15,615 ca tử vong do bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và 10,898 ca do bệnh thiếu máu cơ tim trong thời gian nắng nóng; con số trước đó là 15,125 và 10,556, tương đương tăng 3.2% cho cả hai loại bệnh. Nghiên cứu cũng nêu rõ ôzôn tại mặt đất hình thành khi ánh sáng mặt trời phân giải nitơ dioxit trong sự hiện diện của hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, tạo O3.
- Khí tiền chất chính: oxit nitơ, hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, cacbon monoxit và mêtan.
- Nguồn chính: đốt nhiên liệu hóa thạch, hoạt động công nghiệp, khí thải phương tiện và quy trình tự nhiên của cây cối.
Các chuyên gia khuyến nghị chính sách tích hợp thích ứng khí hậu, kế hoạch ứng phó nắng nóng và kiểm soát phát thải các khí tiền chất. Họ cũng cảnh báo gánh nặng sức khỏe thực tế có thể phức tạp hơn vì bị ảnh hưởng bởi điều kiện nhà ở, nơi làm việc, khả năng tiếp cận làm mát, chăm sóc y tế và môi trường xây dựng, và kêu gọi đầu tư bền vững vào con người, chính sách và quy hoạch.
Từ khó
- ôzôn — khí hoạt động ở tầng khí quyển thấp gây hạiôzôn mặt đất, ôzôn tại mặt đất
- nắng nóng — thời gian có nhiệt độ cao kéo dàiĐợt nắng nóng
- tiền chất — chất dẫn tới hình thành chất khácKhí tiền chất
- hợp chất hữu cơ — chất chứa cacbon thường từ sinh vật
- phát thải — sự thải chất hoặc khí ra môi trườngkhí thải phương tiện
- ngưỡng — mức giá trị được coi là giới hạn nguy cơngưỡng WHO
- thiếu máu cơ tim — bệnh tim do giảm cung cấp máu cho timbệnh thiếu máu cơ tim
- phân tích lại — dữ liệu thời tiết tái tạo từ nhiều nguồndữ liệu phân tích lại
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Theo bạn, việc kết hợp thích ứng khí hậu và kiểm soát phát thải cần ưu tiên những hành động cụ thể nào tại đô thị? Nêu vài ví dụ và lý do.
- Nghiên cứu nói gánh nặng sức khỏe bị ảnh hưởng bởi điều kiện nhà ở và khả năng tiếp cận làm mát. Bạn nghĩ chính sách công có thể giúp cải thiện điều kiện này ra sao?
- Làm thế nào để cân bằng giữa phát triển kinh tế (ví dụ nhiên liệu hóa thạch, công nghiệp) và kiểm soát khí tiền chất gây ôzôn? Nêu hai lợi ích và hai thách thức.
