Lũ quét tàn phá miền bắc Pakistan tháng 8/2025CEFR B2
2 thg 9, 2025
Phỏng theo Rezwan, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: KHAWAJA UMER FAROOQ, Unsplash
Giữa và cuối tháng 8 năm 2025, miền bắc Pakistan trải qua một loạt lũ quét nghiêm trọng. Từ cuối tháng 6 tới nay, hơn 800 người đã thiệt mạng và hàng nghìn người bị mất nhà cửa. Lũ làm hư hại đường sá, phá hủy nhà cửa và cơ sở hạ tầng ở nhiều tỉnh, đặc biệt là Khyber Pakhtunkhwa, Punjab và Gilgit-Baltistan. Tình hình xấu đi từ khoảng ngày 14 tháng 8, với thiệt hại nặng nhất trong khoảng 15–22 tháng 8; hai huyện Buner và Shangla nằm trong số những nơi chịu ảnh hưởng lớn nhất.
Một số yếu tố cộng hưởng gây thảm họa: mưa tiền mùa gió mùa và mưa gió mùa bất thường, được mô tả là cao hơn mức bình thường mùa khoảng 50–60%, khiến các con sông đầy nước. Việc xả nước từ các hồ chứa thượng nguồn ở Ấn Độ cũng làm mực nước hạ lưu dâng cao; Ấn Độ nói đã cảnh báo Pakistan về khả năng lũ sau khi mở một số cống xả, nhưng phía Pakistan cho biết thông tin đó không đến kịp. Các con sông như Sutlej và Ravi dâng thêm và đợt dâng đang tiến về Sindh, nơi đã triển khai các biện pháp chuẩn bị.
Chuyên gia chỉ ra rằng biến đổi khí hậu và tan băng nhanh ở hơn 13.000 sông băng của Pakistan là nguyên nhân sâu xa. Chính quyền và nhà khoa học cảnh báo khoảng 10.000 sông băng ở Chitral và Gilgit-Baltistan đang tan nhanh. Trong tuần thứ ba của tháng 8, ít nhất 200 người được sơ tán sau khi khối sông băng vỡ ở Gilgit-Baltistan làm tắc sông Ghizer; cơ quan quản lý thiên tai báo cáo ngày 23 tháng 8 rằng nước trộn bùn và đá đã chặn sông trong nhiều giờ và hình thành hai hồ lớn.
Dự án chung "Scaling-up of GLOF risk reduction in Northern Pakistan (GLOF-II)" của UNDP và Bộ Biến đổi Khí hậu Pakistan, được Quỹ Khí hậu Xanh tài trợ với USD 36.9 million, đã lắp trạm khí tượng và hệ thống cảnh báo sớm ở 24 thung lũng, gắn máy đo và cảm biến, xây dựng hoặc nâng cấp khoảng 250 cấu trúc bảo vệ và đào tạo cộng đồng. Quan chức và chuyên gia cho rằng các biện pháp này hữu ích nhưng chưa đủ so với quy mô mối đe dọa.
- Chuyên gia Dr Shafqat Munir Ahmad khuyên cần nâng cao nhận thức cộng đồng.
- Ông đề nghị có quỹ đã thỏa thuận trước để phản ứng và phục hồi.
- Ông kêu gọi cải thiện liên lạc giữa chính quyền các cấp và cảnh báo bằng ngôn ngữ địa phương.
Từ khó
- lũ quét — dòng nước lớn chảy nhanh gây thiệt hại
- cơ sở hạ tầng — các công trình và hệ thống phục vụ cộng đồng
- hồ chứa — công trình trữ nước do con người xây
- cảnh báo — thông báo sớm về nguy hiểm cho mọi ngườicảnh báo sớm
- sông băng — mảng băng lớn trên núi tan thành nước
- sơ tán — di chuyển người khỏi nơi nguy hiểm tạm thời
- xả nước — mở cống hoặc van để cho nước chảy
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Các biện pháp như trạm khí tượng, cảnh báo sớm và cấu trúc bảo vệ có thể giảm thiểu rủi ro lũ quét như thế nào? Hãy nêu vài ví dụ cụ thể.
- Việc cải thiện liên lạc giữa chính quyền các cấp và cảnh báo bằng ngôn ngữ địa phương sẽ có lợi cho cộng đồng ra sao? Cho ví dụ thực tế.
- Theo bạn, quỹ đã thỏa thuận trước để phản ứng và phục hồi sẽ giúp giảm tác động của thiên tai như thế nào? Nêu ưu điểm và khó khăn có thể gặp.
