Một nghiên cứu mới, đồng dẫn đầu bởi Akiko Iwasaki của Yale và công bố trên tạp chí CELL, báo cáo bằng chứng cho thấy ở một số bệnh nhân long COVID, hệ miễn dịch sản xuất tự kháng thể tấn công mô não và mô thần kinh. Những tự kháng thể này thường nhắm vào các vùng liên quan đến dẫn truyền tín hiệu đau, trí nhớ, thăng bằng, xử lý cảm giác và kiểm soát hệ thần kinh tự chủ, điều có thể giải thích các triệu chứng như sương mù não, chóng mặt, đau đầu, mệt mỏi, đau bỏng rát và tê bì.
Nhóm nghiên cứu phân tích máu từ người bị long COVID, tình nguyện viên khỏe mạnh và người đã hồi phục sau COVID không có triệu chứng kéo dài. Họ tinh sạch kháng thể từ máu, cho tiếp xúc với mô người và mô chuột, và thấy kháng thể từ bệnh nhân long COVID phản ứng mạnh hơn với một số vùng não và mô thần kinh so với nhóm đối chứng. Tiếp đó họ sàng lọc mẫu đối chiếu với hơn 21.000 protein người và phát hiện nhiều mục tiêu liên quan đến tế bào thần kinh, giao tiếp thần kinh, viêm và tín hiệu hormone.
Để kiểm chứng tương quan lâm sàng, nhóm truyền kháng thể từ bệnh nhân long COVID sang chuột khỏe mạnh. Chuột biểu hiện tăng nhạy cảm với đau, mệt mỏi, suy giảm thăng bằng và tổn thương sợi thần kinh nhỏ. Các cộng tác viên ghi nhận hoạt hóa tế bào thần kinh bất thường ở vùng não liên quan đến đau, mệt mỏi, trí nhớ và điều tiết cảm xúc. Tác giả chính Keyla Santos Guedes de Sá nói: "Điều thú vị nhất của công trình này là chúng tôi tìm thấy những kháng thể khi truyền sang chuột đã gây ra cùng loại triệu chứng mà bệnh nhân long COVID báo cáo." Akiko Iwasaki bổ sung: "Đây là một phát hiện quan trọng, nhưng điều đó không có nghĩa là không còn các nguyên nhân khác," và lưu ý nghiên cứu không giải thích toàn bộ bức tranh long COVID.
Những phát hiện gợi ý long COVID có thể chồng lấn với các bệnh tự miễn và có thể mở hướng điều trị dựa trên thuốc đang dùng cho một số bệnh tự miễn, nhưng các nhà nghiên cứu nhấn mạnh cần điều tra thêm. Bước tiếp theo là nghiên cứu cơ chế thần kinh và miễn dịch bằng đó các tự kháng thể gây bệnh. Các nhóm góp phần gồm Yale, Mount Sinai, Howard Hughes Medical Institute và các tổ chức khác. Nguồn: Yale University.
Từ khó
- tự kháng thể — kháng thể tấn công chính mô của cơ thể
- miễn dịch — hệ thống bảo vệ cơ thể chống tác nhân lạ
- tế bào thần kinh — tế bào truyền tín hiệu trong hệ thần kinh
- sàng lọc — kiểm tra để tìm các mục tiêu hoặc chất
- nhóm đối chứng — nhóm dùng để so sánh trong thí nghiệm
- thần kinh tự chủ — phần thần kinh điều khiển chức năng tự động
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ việc phát hiện tự kháng thể trong long COVID có thể ảnh hưởng thế nào đến lựa chọn điều trị cho bệnh nhân? Hãy nêu lý do.
- Những thí nghiệm truyền kháng thể sang chuột có những giới hạn nào khi áp dụng kết quả cho con người?
- Nếu long COVID chồng lấn với bệnh tự miễn, những thay đổi nào nên được cân nhắc trong quản lý chăm sóc bệnh nhân?