WHO xác nhận Ấn Độ và Pakistan đã loại trừ bệnh giác mạc sùi (trachoma), một bước tiến quan trọng hướng tới mục tiêu loại trừ trachoma như một vấn đề y tế công cộng toàn cầu vào năm 2030 theo lộ trình WHO cho các bệnh nhiệt đới bị lãng quên 2021-2030. Trachoma do vi khuẩn Chlamydia trachomatis gây ra và lây qua tiếp xúc với dịch mắt, mũi, họng và qua ruồi sinh sản trên phân và mảnh vụn thức ăn.
WHO khuyến nghị chiến lược SAFE để kiểm soát và loại trừ trachoma: phẫu thuật, kháng sinh, vệ sinh mặt và thay đổi môi trường. Đại diện WHO cho rằng thành công ở Ấn Độ là nhờ thực thi SAFE, phân phát thuốc bởi Bộ Y tế và các chương trình cấp nước, vệ sinh quy mô lớn. Một tổ chức từ thiện ca ngợi sự kiên cường nhiều cá nhân và tổ chức nhưng cảnh báo cần tiếp tục nâng cao nhận thức cộng đồng và hệ thống y tế để ngăn bệnh quay trở lại.
WHO ước tính 1.9 triệu người đã mất thị lực một phần hoặc hoàn toàn do trachoma. Số người có nguy cơ giảm từ 1.5 billion in 2002 xuống 103 million people in 2024, cho thấy tiến bộ y tế công cộng. Năm 2023, WHO báo cáo 13,746 người nhận phẫu thuật cho trichiasis và 32.9 people được điều trị bằng kháng sinh; việc phân phối azithromycin được tài trợ qua Sáng kiến Trachoma Quốc tế.
Trachoma vẫn tồn tại ở 39 quốc gia, châu Phi chịu ảnh hưởng nặng nhất. Việc phối hợp qua biên giới giữa các nước như Kenya, Uganda và Tanzania được nêu là quan trọng. Ấn Độ dự kiến tiếp tục giám sát để duy trì trạng thái loại trừ và tiếp tục nâng cao nhận thức cùng dịch vụ y tế trong cộng đồng.
- Chiến lược SAFE: phẫu thuật, kháng sinh, vệ sinh, môi trường
- Phân phối thuốc qua Sáng kiến Trachoma Quốc tế
- Giám sát liên tục để giữ trạng thái loại trừ
Từ khó
- trachoma — bệnh mắt lây do vi khuẩn, gây sẹo giác mạc
- loại trừ — loại bỏ hoàn toàn như vấn đề sức khỏe cộng đồng
- lộ trình — kế hoạch hoặc chương trình hành động dài hạn
- vệ sinh — thói quen giữ sạch để tránh bệnh tật
- giám sát — quan sát và theo dõi tình trạng liên tục
- phân phối — phân phát hàng hoá hoặc thuốc đến nơi cần
- phẫu thuật — can thiệp y tế bằng dao kéo để chữa bệnh
- kháng sinh — thuốc dùng để diệt hoặc ức chế vi khuẩn
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ các chương trình cấp nước và vệ sinh quy mô lớn ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe cộng đồng ở vùng có trachoma? Hãy nêu một hoặc hai lý do.
- Việc phối hợp qua biên giới giữa các nước được nêu là quan trọng. Theo bạn, khó khăn chính trong phối hợp này có thể là gì?
- Làm thế nào để giữ được trạng thái loại trừ một bệnh truyền nhiễm sau khi chương trình lớn kết thúc? Nêu vài biện pháp cụ thể.
