Ung thư tụy là bệnh khó phát hiện và điều trị vì khối u thường phát triển âm thầm và tái phát ngay cả sau phẫu thuật. Darren Carpizo từ Viện Ung thư Wilmot, người dẫn đầu nghiên cứu, nhắc lại tỷ lệ sống sau năm năm chỉ là 13%. Nhóm tại University of Rochester Medicine đã công bố nghiên cứu trên tạp chí Developmental Cell để làm rõ cách tế bào ung thư né tránh hệ miễn dịch.
Nhóm phát hiện gen Dec2 có vai trò then chốt: Dec2 điều hòa một phân tử trên bề mặt tế bào u và giúp tế bào ung thư “ngụy trang” khi tế bào T sát thủ tìm kiếm mục tiêu. Trong thí nghiệm phòng thí nghiệm, việc loại bỏ Dec2 cho phép tế bào T phát hiện và tấn công tế bào ung thư hiệu quả hơn. Họ còn thấy Dec2 tuân theo nhịp sinh học, với mức tăng giảm theo chu kỳ ngày–đêm; điều này có thể giải thích tại sao liệu pháp miễn dịch đôi khi hiệu quả hơn vào buổi sáng so với buổi tối.
Nhóm cũng tạo mô hình chuột phản ánh sự phát triển ung thư tụy ở người để nghiên cứu vi môi trường khối u — các mô và tế bào xung quanh có thể bảo vệ ung thư. Nghiên cứu được hỗ trợ bởi một trợ cấp thí điểm từ Wilmot và Viện Ung thư Quốc gia. Kết quả còn liên hệ tới một thử nghiệm vaccine mRNA nhỏ tại Memorial Sloan Kettering, trong đó 16 bệnh nhân tham gia và tám người tạo ra phản ứng miễn dịch rồi sống vài năm, còn tám người không đáp ứng.
Các bước tiếp theo khả thi là thử nghiệm nhắm vào Dec2 hoặc điều chỉnh thời gian điều trị theo nhịp sinh học để cải thiện phản ứng miễn dịch. Tuy nhiên, hiện chưa rõ những ý tưởng này sẽ được triển khai trong thử nghiệm lâm sàng nhanh đến mức nào.
- Nhắm Dec2 để giảm cơ chế trốn miễn dịch
- Điều chỉnh thời gian điều trị theo nhịp sinh học
Từ khó
- tái phát — bệnh xuất hiện lại sau khi điều trị
- ngụy trang — che giấu để khó bị phát hiện
- điều hòa — điều chỉnh hoạt động của một yếu tố
- nhịp sinh học — chu kỳ sinh học theo ngày và đêm
- vi môi trường — môi trường tế bào xung quanh khối u
- vaccine mRNA — vaccine dùng mRNA để kích thích miễn dịch
- trốn miễn dịch — hành vi tránh bị hệ miễn dịch phát hiện
- thử nghiệm lâm sàng — nghiên cứu trên người ở môi trường lâm sàng
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ việc điều chỉnh thời gian điều trị theo nhịp sinh học có lợi và khó khăn gì cho bệnh nhân ung thư tụy? Hãy nêu vài lý do.
- Nghiên cứu dùng mô hình chuột để nghiên cứu vi môi trường khối u; theo bạn, việc chuyển kết quả từ chuột sang thử nghiệm lâm sàng có thể gặp những thách thức nào?
- Thử nghiệm vaccine mRNA cho thấy một nửa bệnh nhân đáp ứng và một nửa không; bạn đề xuất những bước tiếp theo nào để cải thiện tỉ lệ đáp ứng?
