Các hãng xe điện Trung Quốc hướng tới châu PhiCEFR B2
22 thg 10, 2025
Phỏng theo Jean Sovon, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: Michael Myers, Unsplash
Trong thập niên qua, các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc như BYD, Xpeng, Chery và Wuling mở rộng ra thị trường nước ngoài vì thị trường trong nước bão hòa và chiến tranh giá làm lợi nhuận khó duy trì. Bắc Kinh khuyến khích doanh nghiệp thâm nhập thị trường nước ngoài bằng đổi mới và giá thấp, nhất là cho sản phẩm xanh như xe điện. Nhưng Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu đã đặt rào cản: Hoa Kỳ áp thuế 100% vào tháng Chín 2024 và nâng lên 154% vào tháng Sáu 2025, còn EU mở các cuộc điều tra trợ cấp vào tháng Mười 2024.
Trước sức cản ở các thị trường đã được thành lập, nhiều công ty chuyển hướng sang Global South và đặc biệt là châu Phi. Lục địa này không chỉ cung cấp cobalt, lithium và đất hiếm cho pin mà còn là thị trường tiêu dùng và có thể là nơi sản xuất, lắp ráp trong chuỗi cung ứng EV toàn cầu. Ví dụ: BYD gần như tăng gấp ba mạng lưới đại lý tại Nam Phi vào 2026; Chery mở rộng tại Nam Phi và Kenya để nhắm người mua trung lưu; Gotion High Tech xây dự án gigafactory ở Kenitra, Ma Rốc và dự kiến khai trương vào tháng Sáu 2026.
Chính phủ châu Phi cũng chủ động hơn. Một số nước như Nam Phi, Ma Rốc và Ai Cập đã có ngành công nghiệp ôtô, còn Kenya, Rwanda và Uganda hy vọng nhảy vọt sang sản xuất sạch hơn. Kenya dùng ưu đãi thuế, triển khai trạm sạc nhanh và hỗ trợ chính phủ; Nairobi ra mắt đội xe buýt điện; Roam Motors nhận tài trợ từ US DFC; và cơ quan Đức GIZ hợp tác về hiệu quả giao thông. Uganda giới thiệu Chính sách Vận tải Điện Quốc gia vào 2018 với miễn VAT và miễn thuế; EV24.Africa nói Uganda đặt mục tiêu điện hóa vận tải công cộng vào 2030 và xe chở khách vào 2040.
Các chuyên gia cảnh báo rủi ro: châu Phi có thể vẫn ở bậc thấp trong chuỗi giá trị EV, chủ yếu lắp ráp thay vì sản xuất công nghệ cao, và lợi ích có thể không đều. Có lo ngại về mạng lưới do Trung Quốc kiểm soát, chủ quyền và chi phí môi trường xã hội từ khai thác khoáng sản. Những người ủng hộ cho rằng cần quản trị tốt hơn và bao gồm địa phương để đảm bảo chuyển dịch xanh đem lại việc làm công bằng và phát triển bền vững. Ma Rốc hiện xuất khẩu 80–90% sản lượng xe sang châu Âu và đặt mục tiêu 60% ôtô xuất khẩu là xe điện vào 2030; Trung Quốc coi Ma Rốc là vị trí chiến lược để duy trì tiếp cận thị trường phương Tây và mở rộng ảnh hưởng khắp châu Phi.
Từ khó
- bão hòa — không còn nhiều cơ hội tăng trưởng
- chiến tranh giá — cạnh tranh bằng cách giảm mạnh giá bán
- thâm nhập — vào thị trường mới và bắt đầu bán hàng
- trợ cấp — tiền hoặc hỗ trợ từ chính phủ cho doanh nghiệp
- chuỗi cung ứng — tập hợp các khâu để cung cấp sản phẩm
- chuyển dịch xanh — thay đổi sang nền kinh tế thân thiện môi trường
- chủ quyền — quyền kiểm soát độc lập của một quốc gia
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Các chính phủ châu Phi nên làm gì để tránh chỉ ở bậc thấp trong chuỗi giá trị và đảm bảo lợi ích cho người lao động địa phương?
- Theo bài, Trung Quốc coi Ma Rốc là vị trí chiến lược để tiếp cận thị trường phương Tây. Theo bạn, điều đó mang lại lợi ích và rủi ro nào cho Ma Rốc và châu Phi?
- Các biện pháp như miễn thuế và triển khai trạm sạc nhanh được nêu trong bài. Bạn nghĩ những chính sách này có đủ để thúc đẩy điện hóa vận tải công cộng không? Vì sao?
Bài viết liên quan
Cộng đồng ven biển Cameroon chống lại tàu kéo và đánh bắt bất hợp pháp
Các làng ven Công viên Quốc gia Douala-Edea đối mặt với tàu kéo công nghiệp, đánh bắt bất hợp pháp và bạo lực trên biển. Cộng đồng thành lập Ủy ban Quản lý Cộng tác Địa phương (LCMC) để giám sát và phối hợp với chính quyền.