Các chất gây ảo giác, trong đó có psilocybin, đang được nghiên cứu vì lợi ích tiềm năng trong điều trị rối loạn tâm trạng, rối loạn căng thẳng sau sang chấn, trầm cảm kháng trị, lạm dụng chất và cả sau đột quỵ. Vì nhiều kỹ thuật hình ảnh thần kinh như fMRI dựa vào dòng chảy máu và mức oxy để suy ra hoạt động neuron, câu hỏi là liệu những dấu hiệu này còn phản ánh đúng hoạt động thần kinh khi người ta dùng ảo giác hay không.
Một nhóm nghiên cứu tại Washington University ở St. Louis đã thử nghiệm một loại thuốc ảo giác tác động lên hệ dẫn truyền serotonin ở chuột. Vì serotonin còn điều khiển giãn và co mạch, họ quan sát thấy ở chuột được cho thuốc, mối liên hệ bình thường giữa hoạt động phát xung thần kinh và lưu lượng máu bị gián đoạn. Khi dùng một thuốc thứ hai để chẹn một thụ thể serotonin cụ thể, các bất thường về dòng máu do ảo giác gây ra lập tức biến mất.
Nhóm cũng dùng psilocybin trong thí nghiệm bổ sung trên chuột và phát hiện các thay đổi tương tự trong tín hiệu dòng chảy máu. Họ phân tích lại dữ liệu fMRI từ một nghiên cứu trước đó trên người và tìm thấy tác động tương đương lên phản ứng não. Công trình do Adam Q. Bauer, Jordan G. McCall và Joshua S. Siegel dẫn đầu; Bauer thuộc Mallinckrodt Institute of Radiology, Washington University School of Medicine ở St. Louis; McCall là phó giáo sư gây mê tại Center for Clinical Pharmacology; Siegel thực hiện công trình tại WashU Medicine và hiện là trợ lý giáo sư tại New York University. Bài báo được đăng trên tạp chí Nature Neuroscience.
Kết quả nhấn mạnh rằng khi hợp chất như psilocybin được nghiên cứu lâm sàng, các nhà khoa học và bác sĩ cần hiểu kỹ các hiệu ứng thần kinh-mạch máu của những thuốc này, bởi fMRI và các phương pháp phụ thuộc dòng chảy máu có thể không luôn phản ánh đúng hoạt động thần kinh như trước đây.
Từ khó
- psilocybin — hợp chất gây ảo giác tự nhiên
- hình ảnh thần kinh — phương pháp chụp ảnh hoạt động não
- dòng chảy máu — sự di chuyển của máu trong mạch
- thần kinh-mạch máu — mối liên hệ giữa não và mạch máu
- thụ thể — phần của tế bào nhận tín hiệu hoá học
- kháng trị — không đáp ứng điều trị thông thường
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Khi nghiên cứu lâm sàng hợp chất như psilocybin, theo bạn các nhà khoa học nên thực hiện những bước nào để hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa hoạt động neuron và tín hiệu dòng chảy máu?
- Việc fMRI có thể không phản ánh đúng hoạt động thần kinh khi dùng ảo giác gây ra hệ quả gì cho việc chẩn đoán và điều trị bằng phương pháp hình ảnh?
- So sánh rủi ro và lợi ích khi dùng ảo giác trong điều trị các rối loạn tâm thần; bạn nghĩ những kết quả nghiên cứu như trong bài nên ảnh hưởng thế nào đến chính sách y tế?
