Araştırma, per- ve polifloroalkil maddeler (PFAS) olarak bilinen kimyasalların yetişkinlerin bağışıklığını zayıflatabileceğini gösteriyor. PFAS, yapışmaz tavalar, leke tutmaz kumaşlar ve itfaiye köpükleri gibi ürünlerde kullanılıyor ve "sonsuz kimyasallar" diye anılıyor.
Çalışma kirlenmiş içme suyuna maruz kalan insanları inceledi. Araştırmacılar kandaki PFAS düzeyi yüksek olan kişilerin yeni bir virüsle karşılaştıklarında daha az koruyucu antikor ürettiğini buldu. Ayrıca perfloroheksan sülfonik asit (PFHxS) gibi bazı bileşikler vücutta neredeyse on yıl kalabiliyor. Etki özellikle yaşlı yetişkinler, erkekler ve aşırı kilolu kişilerde daha belirgindi.
Zor kelimeler
- kimyasal — laboratuvarda veya üretimde kullanılan maddelerkimyasalların
- bağışıklık — vücudun hastalıklara karşı koruma sistemibağışıklığını
- maruz kalmak — bir şeyle doğrudan temas etmek veya etkilenmekmaruz kalan
- antikor — vücudun enfeksiyona karşı ürettiği protein
- perfloroheksan sülfonik asit — uzun süre vücutta kalan bir kimyasal bileşik
- aşırı kilolu — normalden daha fazla kiloya sahip olan kişi
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Evde yapışmaz tava veya leke tutmaz kumaş kullanıyor musunuz? Neden?
- Sizce kirlenmiş içme suyu bulunursa insanlar ne yapmalı? Kısa cevap verin.
- Bu tür kimyasallardan korunmak için neler yapılabilir? Kısa örnek verin.
İlgili makaleler
Dominik Cumhuriyeti'nde yenilenebilir enerji kesintileri gelir kaybettiriyor
OC raporu, Ocak–Haziran 2025 döneminde yenilenebilir şirketlerin üretim kesintileri nedeniyle yaklaşık USD 5.17 milyon kaybettiğini gösteriyor. Kesintiler şebeke ve depolama eksikliği, SENI uygulamaları ve zorunlu işletme ödemeleriyle bağlantılı olarak kamu maliyesini etkiliyor.
Kyaka II'de atıktan briket üreten mülteci projesi
Uganda'daki Kyaka II mülteci kampında bir girişim, mısır koçanı, muz kabuğu ve talaş gibi atıkları brikete dönüştürüp pişirme yakıtı sağlıyor. Proje fidanlıklar ve pişirme sobaları da kuruyor; bazı uzmanlar toprak besinleri konusunda uyarıyor.
