Birçok ebeveyn çocuklarına cep telefonu verip vermeme konusunda kararsız. Virginia Tech'ten çocuk psikolojisi ve gelişimi uzmanları, bu kararın hem sosyal hem de sağlık boyutları olduğunu vurguluyor. Bazı aileler akıllı telefon yerine ev hattına dönerek farklı bir denge kurmayı tercih ediyor.
Rosanna Breaux araştırmalara işaret ederek ortaokul çağı — yaklaşık 12 veya 13 yaş — civarının çocuğun kendi telefonunu taşıması için uygun bir dönem olabileceğini söylüyor. Ancak Breaux, aşırı ekran süresinin anksiyete, depresyon, düşük özsaygı, yetersiz uyku ve kısalmış dikkat süresi ile ilişkilendirildiği konusunda uyarıda bulunuyor. Bu nedenle ebeveynlerin sınırlar koyması önemli görülüyor.
Koeun Choi ev hattının konuşma odaklı dikkat ve aktif dinlemeyi geliştirdiğini, sosyal medya ve uygulama kullanımının olmamasının aile içinde teknolojiyle sağlıklı ilişki konuşmalarını teşvik edebileceğini belirtiyor. Her iki uzman da teknolojiyi tamamen yasaklamamayı; bunun yerine açık diyalog, yönlendirilmiş kullanım ve aktif medya aracılığı (içerik hakkında konuşma, beklentileri koyma, etkileşim kurma) öneriyor.
- Kişisel bir telefona pratik bir ihtiyaç var mı? (Okul sonrası etkinlik veya seyahat)
- Çocuğunuz genelde sorumluluk sahibi mi ve kurallara uyuyor mu?
- Ekran süresini kendileri düzenleyebiliyorlar mı; değilse net sınırlar koyun.
Kaynak: Virginia Tech
Zor kelimeler
- ev hattı — evde bulunan sabit telefonun arama bağlantısıev hattına, ev hattının
- kararsız — kolay karar veremeyen, karışık duygular içinde olan
- aşırı — normalden veya makul olandan çok fazla olan
- anksiyete — sürekli veya yoğun endişe ve gerginlik hissi
- özsaygı — kişinin kendisini değerli hissetme duygusu
- aktif dinleme — karşısındakini dikkatle dinleyip tepki verme biçimiaktif dinlemeyi
- aktif medya aracılığı — içerik hakkında konuşarak medyayı kullanma yöntemi
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Metne göre telefon vermede sınır koymak neden önemli olabilir? Kendi fikrini nedenleriyle açıkla.
- Ailenizde ev hattı veya telefon kuralları olsaydı, hangi kuralları koyardınız? Neden?
- Uzmanların önerdiği açık diyalog ve yönlendirilmiş kullanım pratikte nasıl uygulanabilir? Örnek verin.
İlgili makaleler
NeuroBridge: otistik iletişimi anlamaya yarayan yapay zekâ aracı
Tufts Üniversitesi araştırmacıları NeuroBridge adlı bir yapay zekâ aracı geliştirdi. Araç, nörotipik kişilere otistik insanların iletişim tercihlerini göstermeyi ve daha açık, doğrudan konuşmayı öğrenmelerini sağlamayı amaçlıyor.
