Yeni çalışma memelilerin hassas işitme yeteneğinin evrim zaman çizelgesini yeniden değerlendirmeye zorluyor. Chicago Üniversitesi paleontologları, 250 milyon yıllık cynodont Thrinaxodon liorhinus üzerinde CT taramaları ve mühendislik benzetimleri ile çalıştı. Araştırma modelleri, çene kavisinde yer alan bir zarın hava dalgalarını algılayarak kulak kemiklerini harekete geçirebildiğini ve işitsel sinirleri uyaran titreşimler üretebildiğini gösterdi. Bu bulgu, modern orta kulak yapısının evriminin düşünüldüğü zamandan yaklaşık 50 milyon yıl daha önce başlamış olabileceğini gösteriyor.
Ekibin yöntemi, Berkeley'deki Paleontoloji Müzesi'ndeki iyi bilinen bir Thrinaxodon örneğinin Chicago Üniversitesi PaleoCT Laboratuvarı'nda taranmasıyla başladı. Taramalar kafatası ve çene kemiklerinin hassas ölçülerini veren üç boyutlu bir model oluşturdu. Araştırmacılar modeli Strand7 yazılımında sonlu eleman analizine tabi tuttu; bu analiz sistemi küçük parçalara ayırır ve her parçanın kuvvetlere nasıl tepki vereceğini tahmin eder. Modelde kemik kalınlığı, yoğunluk ve elastikiyet gibi canlı örneklerden alınan malzeme özellikleri kullanıldı ve farklı ses basınçları ile frekanslar simüle edildi.
Simülasyonlar, çene zarının yalnızca kemik iletiminden veya geleneksel "çene dinlemesi" yönteminden daha etkili bir hava sesleri iletimi sağladığını ortaya koydu. Araştırmacılar, hayvanın hâlâ çene dinlemesi unsurlarını kullanmış olabileceğini fakat işin büyük kısmını zarın üstlendiğini belirtti. Thrinaxodon ve diğer erken cynodontların diş, damak ve diyafragma değişiklikleri gibi ara özellikleri, bu grupların sürüngenlerle memeliler arasında geçiş biçimi olduğunu destekliyor. Edgar Allin yarım yüzyıl önce çene zarısı fikrini öne sürmüştü; ancak modern görüntüleme ve hesaplamalı yöntemler bu fikri test etmeyi mümkün kıldı. Çalışma PNAS'ta yayımlandı ve UChicago ile NIH ve NSF desteği aldı.
Zor kelimeler
- evrim — canlıların zaman içinde değişmesi olayı
- paleontolog — fosilleri inceleyen ve eski yaşamı araştıran kişipaleontologları
- simülasyon — gerçek olmayan durumları bilgisayarda modellemeSimülasyonlar
- sonlu eleman analizi — büyük nesneyi küçük parçalara ayırıp analiz etme yöntemisonlu eleman analizine
- çene zarı — çenenin iç kısmında bulunan ince dokuçene zarının
- iletim — ses veya enerji aktarımı süreciiletimi
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Bu çalışmanın modern orta kulak evriminin zaman çizelgesini öne çekmesi, memeli evrimi hakkındaki genel anlayışı nasıl değiştirebilir? Nedenleriyle açıklayın.
- Günümüz görüntüleme ve hesaplamalı yöntemlerinin paleontolojideki rolü nedir? Örneklerle neden önemli olduğunu tartışın.
- Çene zarı gibi yapılar işitme dışında başka hangi işlevlere hizmet etmiş olabilir? Kısa nedenler ve örnekler verin.
İlgili makaleler
Yapay zekada önyargı ve gerçek dünya sorunları
Yapay zeka hızla yayılıyor; Nisan ayında ChatGPT haftalık bir milyar aktif kullanıcıya ulaştı. Araştırmalar önyargılı sistemlerin zararlı etkilerini gösteriyor. Teksas Üniversitesi araştırması, üç ana faktörün önyargıyı artırdığını buldu.
Futurity'nin 2025'te Seçtiği En İyi 10 Araştırma Haberi
Futurity, 2025 boyunca yayımlanan araştırma haberleri arasından en iyi 10 gönderiyi seçti. Seçkide sağlık, enerji, arkeoloji, sinirbilim, malzeme bilimi ve çevresel sağlık konuları yer alıyor; okuyucular 2026'da geri gelmeye davet edildi.
Suya Batmayan Alüminyum Tüpler
Rochester Üniversitesi'nden araştırmacılar, iç yüzeyi işlem görmüş alüminyum tüpler geliştirdi ve sonuçlarını Advanced Functional Materials dergisinde yayımladı. Tüpler içlerinde hava tutarak batmıyor; gemi tasarımı ve yüzen platformlar gibi uygulamalarda kullanılabilir.
Ngogo şempanzeleri komşuları öldürerek üreme avantajı kazandı
Araştırma, Ngogo (Uganda) şempanze topluluğunun komşularını öldürerek yaşam alanını genişletmesinin doğumları artırdığını ve bebek ölümlerini azalttığını gösteriyor; doğumlar 15'ten 37'ye, bebek ölümleri %41'den %8'e indi.