Connie Nshemereirwe, eğitim ölçme uzmanı, eski mühendis ve bilim-siyaset arası köprü kurmaya çalışan bir aktivisttir. 2016 ile 2021 yılları arasında Global Young Academy’nin eş başkanlığını ve yürütme kurulunda görev aldı. Eğitmen, yazar ve konuşmacı olarak SciDev.Net röportajında ve Africa Science Focus podcast’inde Afrika’ya özgü araştırma yaklaşımlarını anlattı.
Nshemereirwe’ye göre Afrika’daki araştırma gündemi tabandan, yani yerel toplulukların ihtiyaçlarından doğmalıdır. Birçok sorunun dışarıdan belirlendiğini; bu yüzden yeni projelerin küresel Güney’deki bilim insanları arasında daha sıkı köprüler kurmaya odaklanması gerektiğini vurguluyor. Bilimsel çalışmaların Afrika seslerinden daha çok beslenmesi, yerel sorunlara daha duyarlı ve uygulanabilir çözümler üretmesine yardımcı olacaktır.
Ayrıca bilim iletişiminde belirgin bir değişim görüyor: daha önce birçok araştırmacı bulguları açıklamayı kendi işi saymazken, şimdi sonuçları sadeleştirmenin ve halkın anlayacağı dile getirmenin önemini kavradılar. Eğitimde ise Uganda örneğini paylaşıyor; pandemi nedeniyle neredeyse iki yıl kapalı kalan okullar öğrenme kayıplarına, okul terkinin artmasına ve bazı çocukların çalışmaya başlamasına yol açtı. Okulu bırakmanın gelecekteki olanakları daralttığını söylüyor, ancak diplomanın istihdam için mutlaka garanti olmadığını da kabul ediyor.
Nshemereirwe aynı zamanda Africa Science Leadership Program’ın direktörü ve 2015 yılı bursiyerlerinden biriydi. Programın katılımcıları arasında toksikologlar, matematikçiler, avukatlar, müzisyenler, evrim bilimcileri ve eğitim uzmanları vardı. Program, araştırma finansmanının büyük kısmının küresel Kuzey’den geldiğini ve iş birliklerinin genellikle bu finansman bağlantılarını takip ettiğini gösterdi; oysa küresel Güney bilim insanları arasında daha güçlü bağlar kurulması gerekmektedir. Röportaj, açıklık ve kısalık için düzenlendi ve SciDev.Net’in Sahra Altı Afrika masası tarafından hazırlandı.
Zor kelimeler
- ölçme — öğrenci başarısını veya öğrenmeyi değerlendirme süreci
- eş başkanlık — iki kişinin aynı liderlik görevini paylaşması durumueş başkanlığını
- gündem — bir konu üzerine konuşulan ve öncelik verilen konulargündemi
- uygulanabilir — gerçek hayatta uygulanması mümkün olan nitelik
- terk — bir yere veya etkinliğe devam etmeyi bırakma durumuterkinin
- bursiyer — bursla desteklenmiş öğrenci veya programa katılan kişibursiyerlerinden
- finansman — projeler için para sağlayan veya kaynak bulma sürecifinansmanının
- bilim iletişimi — bilimsel bilgiyi halka anlaşılır şekilde aktarma işibilim iletişiminde
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Araştırma gündeminin yerel toplulukların ihtiyaçlarından doğması uygulamada ne gibi değişiklikler getirebilir? Örnek verin.
- Bilim iletişiminde bulguları halka sadeleştirmenin avantajları ve olası zorlukları nelerdir? Kendi ülkenizden veya örnek bir durumdan bahsedin.
- Pandemi sırasında okul terkleri ve öğrenme kayıpları uzun vadede bir ülkenin toplumsal ve ekonomik yaşamını nasıl etkileyebilir? Kısa bir değerlendirme yapın.
İlgili makaleler
Uganda: Bilim ve teknoloji sistemlerini değiştirme çağrısı
21 Haziran’da yayımlanan bir ulusal rapor, Uganda’nın orta gelir düzeyine hızlı geçişi için bilim, teknoloji ve yenilik sistemlerinde reform gerektiğini söylüyor. Rapor cinsiyet farklarına, fonlama sorunlarına ve özel sektör işbirliğine dikkat çekiyor.
Fermentasyonla deniz yosunu daha lezzetli oldu
Future Foods dergisinde yayımlanan çalışma, laktik asit bakterileriyle yapılan fermentasyonun deniz yosununu krem peynir gibi günlük ürünlerde daha hoş kokulu ve tatlı hale getirdiğini gösteriyor. Tüketici tadımları fermente ürünleri tercih etti.
Buz fırtınası ABD'de geniş elektrik kesintilerine yol açtı
Kuzeydoğu ve doğu Amerika Birleşik Devletleri ile bazı Güney eyaletlerini etkileyen kış fırtınası, dondurucu yağmur ve buzlanma nedeniyle milyonlarca müşteriyi etkileyen yaygın elektrik kesintilerine ve altyapı hasarına neden oldu.