Een nieuwe studie, gepubliceerd in Proceedings of the Royal Society B, gebruikt genetische data en fossiele exemplaren om een tijdgekalibreerde evolutionaire stamboom voor de familie Scombridae te reconstrueren. Deze familie bevat tonijnen en makrelen en omvat volgens de studie ongeveer de helft van de levende warmbloedige straalvinnige vissen.
De analyse plaatst het ontstaan van Scombridae rond het moment van de asteroïde-inslag 66 miljoen jaar geleden, maar toont dat cruciale kenmerken zich over lange tijdsperioden ontwikkelden. Grote lichaamsgrootte en endothermie verschenen onafhankelijk in meerdere Scombridae-linies en niet als één snelle reactie op de K-Pg-extinctie. Endothermie ontwikkelde zich naar schatting drie keer, waarbij minstens twee van die gebeurtenissen ongeveer 10 tot 15 miljoen jaar na de inslag plaatsvonden. De auteurs concluderen dat de bouwplannen van deze roofdieren zich over tientallen miljoenen jaren hebben gevormd en dat de K-Pg-extinctie deze evolutie niet heeft gestart.
De bevindingen hebben zowel natuurbehoudkundige als wetenschappelijke implicaties. Thomas Near wijst erop dat beter begrip van tonijnevolutie beschermingsmaatregelen kan ondersteunen, zeker nu sommige tonijnpopulaties door overbevissing sterk zijn afgenomen. Hij en collega’s noemen ook dat onderzoek naar endothermie kan bijdragen aan het begrijpen van metabolisme en warmte-regulatie, maar er is op dit moment geen expliciete verbinding met menselijke ziekten.
De dataset bevatte weefsel- en DNA-monsters van meerdere instellingen, waaronder het Yale Peabody Museum. Het onderzoek kreeg steun van onder andere het Yale Training Program in Genetics, het Bingham Oceanographic Fund van het Yale Peabody Museum en de National Science Foundation.
Moeilijke woorden
- tijdgekalibreerd — met tijden gekoppeld om ouderdom te schattentijdgekalibreerde
- evolutionair — betrekking hebbend op verwantschap en ontwikkelingevolutionaire
- stamboom — schema met verwantschap tussen soorten
- endothermie — vermogen van dieren warmte binnen het lichaam maken
- overbevissing — vangst van vis die de populatie te veel vermindert
- metabolisme — samenhangende chemische processen in een levend organisme
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke gevolgen kunnen de bevindingen voor natuurbehoud hebben in jouw regio of land?
- Hoe belangrijk vind je onderzoek naar endothermie voor het begrijpen van dierenlijkhuizen en waarom?
- Welke rol vind je belangrijker bij het reconstrueren van evolutionaire geschiedenis: fossielen of genetische data? Leg uit.
Gerelateerde artikelen
Vitamine D kan overgang naar type 2 diabetes vertragen
Een nieuwe analyse van de D2d-studie wijst erop dat vitamine D de stap van prediabetes naar type 2 diabetes kan vertragen bij mensen met bepaalde variaties in het VDR-gen. Meer onderzoek is nodig en hoge doses vragen medisch advies.
Leeftijd van soorten bepaalt overlevingskans bij haaien en roggen
Een analyse van fossielen over 145 miljoen jaar toont dat jonge soorten meer risico op uitsterven hebben dan oude soorten. Moderne haaien en roggen zijn overlevenden, maar ondervinden nu extra druk door menselijke activiteiten.
Nieuw leverceltype kan leiden tot behandelopties voor MASH
Wetenschappers vonden in MASH-lever een nieuw type hepatocyt met kenmerken van senescentie. Het werk wijst naar het gen Themis en toont in muismodellen dat THEMIS de senescentie en leverbeschadiging beïnvloedt, mogelijk als therapiedoel.