Togo verscherpt controle op online-uitingenCEFR B2
19 okt 2025
Gebaseerd op Laura, Global Voices • CC BY 3.0
Foto door Markus Winkler, Unsplash
De Togolese autoriteiten hebben plannen aangekondigd om de controle op online-uitingen te verscherpen, een stap die volgt op grote protesten in juni 2025 die voor een groot deel via sociale media werden georganiseerd. Die protesten werden deels aangestuurd door de Togolese diaspora en gebeurden in een land met meer dan 9.5 miljoen inwoners; president Faure Gnassingbé zit sinds 2005 in functie.
Sinds juni heeft de regering herhaaldelijk de internettoegang verstoord, waardoor veel online media niet goed bereikbaar waren of alleen via Virtual Private Networks (VPN) toegankelijk bleven. Eind september werden sommige verstoringen minder, maar de autoriteiten kondigden vervolgens nieuwe beperkingen aan voor kanalen die door cyberactivisten worden gebruikt. Op 3 oktober 2025 verklaarde openbaar aanklager Talaka Mawana dat "Iedereen die inhoud produceert, reproduceert, verspreidt, publiceert of deelt op een digitaal platform buiten het bestaande juridische kader zal worden vervolgd zonder clementie of compromis." Hij zei ook dat gebruikers die berichten goedkeuren strafrechtelijk aansprakelijk kunnen worden gesteld.
De aanklager verwees naar bestaande Togolese wetten, waaronder het Wetboek van Strafrecht, de Kindercode, de Wet op Cybersecurity en Cybercriminaliteit, de Pers- en Communicatiecode en de Wet bescherming van persoonsgegevens, als basis voor vervolging. Op 7 oktober riep de mediawaakhond HAAC journalisten op om informatie zorgvuldig te controleren en noemde zij specifieke gedragingen die vermeden moeten worden, zoals schending van privacy, aanvallen op reputatie en het aanzetten tot haat.
Internationale waakhonden melden ernstige beperkingen voor meningsuiting; de Freedom House-rapporten van 2024 en 2025 omschrijven die vrijheid als extreem beperkt. Regionaal is er een vergelijkbaar precedent: in juli 2025 kreeg in Ivoorkust Topkah Jean Japhet drie jaar gevangenisstraf en een boete van FCFA 5 million (USD 8,887) voor een opmerking op sociale media. Binnenlandse organisaties, zoals Internet Society Togo Chapter, waarschuwen dat strafoplegging wantrouwen kan versterken en pleiten voor voorlichting, terwijl het onduidelijk blijft hoe de autoriteiten de online-activiteit praktisch willen verminderen of handhaven, zeker met een internetpenetratie van meer dan 66.56 procent en wijdverbreid mobiel gebruik.
Moeilijke woorden
- verscherpen — strenger maken of nauwkeuriger controleren
- diaspora — mensen uit een land die in het buitenland wonen
- verstoren — onderbreken of moeilijk maken van een dienstverstoord
- cyberactivist — iemand die online protest of actie voertcyberactivisten
- openbaar aanklager — officieel die strafzaken namens de staat vervolgt
- vervolgen — gerechtelijk straffen of een rechtszaak beginnenvervolgd
- internetpenetratie — percentage mensen dat internet gebruikt in een land
- wantrouwen — gebrek aan vertrouwen tussen mensen of groepen
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke gevolgen kan verscherpte controle op online-uitingen hebben voor journalisten en burgers in Togo? Geef twee of drie redenen uit de tekst.
- De aanklager verwees naar verschillende bestaande wetten als basis voor vervolging. Denk je dat wetten alleen voldoende zijn om online-activiteit te reguleren? Waarom wel of niet?
- Binnenlandse organisaties pleiten voor voorlichting in plaats van strafoplegging. Welke vormen van voorlichting kunnen effectiever zijn en waarom, gegeven de hoge internetpenetratie en wijdverbreid mobiel gebruik?
Gerelateerde artikelen
118 zaken voor milieudelicten onder Wet 64-00
Vanaf september 2025 zijn 118 zaken voor gerechtelijke behandeling wegens overtredingen van Wet 64-00. Meldingen nemen toe en de rechterlijke macht werkt samen met SENPA, het ministerie en andere diensten om onderzoek en strafrechtelijk optreden te ondersteunen.
Proces tegen satirisch activist Temirlan Yensebek in Kazachstan
Temirlan Yensebek, beheerder van het satirische Instagram-account Qaznews24, werd op 17 januari 2025 gearresteerd en op 11 april 2025 veroordeeld tot vijf jaar beperkte vrijheid en een verbod op journalistiek. Het proces kende beperkingen op publieke toegang.