Barato sendis la sunsondon Aditya-L1 kelkajn tagojn post la historia lunalteriĝo de Chandrayaan-3, kiu alteriĝis ĉe la neesplorita suda poluso de la Luno. La sunsondo estis sendita sabate (2 September), kaj la sinsekvaj misioj revivigis publikan fieron same kiel diskutojn pri naciaj sciencaj prioritatoj.
La India Spaca Esplora Organizo (ISRO) klarigas, ke Aditya-L1 estas desegnita por konstante observi la sunon sen eklipsoj kaj por mezuri sunan aktivecon kaj ĝiajn efikojn sur kosma vetero. Barato raportis buĝeton de US$46 million por la sunsondo; Chandrayaan-3 komenciĝis kun komenca buĝeto de US$75 million. La misioj estas priskribitaj kiel signoj de kreskanta rolo de Barato en spac-esplorado kaj kiel ekzemplo de la kost-efika aliro de ISRO.
Sciencistoj laŭdis la teknikajn atingojn, sed ankaŭ atentigis riskojn por la ekvilibro de scienca financado. D Indumathi rimarkis, ke projektoj estas "forte segmentigitaj" kaj ke ISRO-financado estas aparta de aliaj sciencaj buĝetoj; ŝi esperis pli da subteno por grandaj sciencaj entreprenoj, sed neasertis, ke tio okazos. Aurnab Ghose nomis la lunalteriĝon "rimarkinda atingego", sed atentigis, ke ŝajnas malplii de ŝtata subteno por fundamentaj sciencoj kaj ke supera eduko iĝas pli komerce orientita. Argha Banerjee avertis, ke preferi popularajn projektojn anstataŭ konstanta komunuma konstrulado estus damaĝe.
Iuj fakuloj havis alian vidpunkton: Sutirth Dey observis, ke la efikeco de ISRO eble malhelpas, ke spac-orientita elspezado vundi aliajn sektorojn, kaj Rohini Godbole diris, ke ne estas kontraŭdiro inter daŭrado de spacprogramoj kaj solvado de sociaj problemoj. Subtenantoj emfazis praktikajn avantaĝojn kiujn spaclaboro alportas, inkluzive de:
- veterprognozo,
- komunikado,
- defendo kaj enketado,
- longtempaj sciencaj gajnoj.
La teksto estis produktita de la Azio kaj Pacifiko-sekcio de SciDev.Net kaj origine publikigita en SciDev.Net.
Malfacilaj vortoj
- sunsondo — orbitanta aparato por studi la sunonsunsondon
- lunalteriĝo — ago kiam veturilo atingas la surfacon de la Luno
- kosma vetero — ŝtato de spaco pro sunaj erupcioj kaj partikloj
- buĝeto — planita kvanto da mono por projektojbuĝeton
- segmentigita — dividita en apartajn partojn aŭ sekciojnsegmentigitaj
- financado — provizado de mono por sciencaj aŭ aliaj projektojISRO-financado
- spacprogramo — organizo de agoj kaj misioj en spacospacprogramoj
Konsilo: ŝovu la musmontrilon, fokusu aŭ tuŝu la reliefigitajn vortojn en la artikolo por vidi rapidajn difinojn dum legado aŭ aŭskultado.
Diskutaj demandoj
- Kiel vi taksas la kompromison inter kosti-efikaj spac-misioj kaj bezono de financado por fundamentaj sciencoj? Klarigu viajn argumentojn.
- Kiuj el la menciitaj praktikaj avantaĝoj de spaclaboro povus plej rekte influi la ĉiutagan vivon en via komunumo? Donu ekzemplojn.
- Ĉu registaroj devus prioritati grandajn spektaklajn misiojn aŭ pli da subteno por bazaj sciencaj projektoj? Kial aŭ kial ne?
Rilataj artikoloj
Kiel mikroskopaj trajtoj konstruas grandajn cerbajn retojn
Studo en Nature Communications montras kiel ĉelaj kaj molekulaj trajtoj subtenas grand-skalaajn cerbajn retojn. La teamo kombinis fMRI-skanojn, genetikajn datumojn kaj molekulan bildigon por konekti mikro- kaj makro-nivelon.
Ugandaj esploristoj faras sterkon el ledruboj por kafo
Esploristoj en Ugando transformas rubojn de ledo-produktado en organikan sterkon por kafaj bienoj. La projekton gvidas Simon Peter Musinguzi kun subteno de SGCI kaj financado de la Uganda National Council for Science and Technology.
Ĉinaj investoj en afrika energio: helpo kaj ŝuldaj riskoj
Ĉinio financas hidrelektrajn, transsendajn kaj sunenergio-projektojn kiuj reduktis energipovrecon laŭ Boston University-datumoj (2012–2020, pli ol 850 regionoj). Samtempe estas avertoj pri rimed-subtenataj kaj netransparentaj pruntoj kaj ŝuldaj riskoj.
